This is an overview of all the Crystal Quartz Resonator frequencies I have available with a short description of use.
| Crystal Quartz Resonator 32.768 kHz (small) | Used in RTC circuits, the frequency 32768 Hz (32.768 KHz) is commonly used, because it is a power of 2 (215) value. And, you can get a precise 1 second period (1 Hz frequency) by using a 15 stage binary counter. |
| Crystal Quartz Resonator 1.8432 Mhz (high) | UART clock allows integer division to common baud rates up to 115,200(×16×1) or 230,400(×8×1). Since older UARTs used this frequency to derive common baud rates up to 115,200, then multiples of this frequency are able to do the same, such as 3.6864 / 5.5296 / 7.3728 / 9.216 / 11.0592 / 12.9024 / 14.7456 / 16.5888 / 18.432 / 20.2752 / 22.1184 / 23.9616 / 25.8048 / 27.648 / 29.4912 / 31.3344 / 33.1776 / 35.0208 / 36.864 / …, and is why these MHz frequencies are commonly used. |
| Crystal Quartz Resonator 2.4576 Mhz (high) | UART clock allows integer division to common baud rates up to 38,400(×16×4) or 76,800(×16×2). |
| Crystal Quartz Resonator 3 MHz (high) | – |
| Crystal Quartz Resonator 3.2768 MHz (high) | Allows binary division to 100 Hz (32,768×100 Hz, or 215×100 Hz) and to 50 Hz, used in e.g. wattmeters and DC-AC converters. |
| Crystal Quartz Resonator 3.579545 Mhz (High) | NTSC M color subcarrier; see colorburst. More specifically, 5 * 7 * 9 / 88 = 3.57954 MHz. Because these are very common and inexpensive they are used in many other applications, for example DTMF generators. Also used in some Retro Pinball machines. |
| Crystal Quartz Resonator 3.58 Mhz (low) | – |
| Crystal Quartz Resonator 3.6864 Mhz (High) Crystal Quartz Resonator 3.6864 Mhz (Low) | UART clock allows integer division to common baud rates up to 230,400(×16×1) or 460,800(×8×1). Also used in W-CDMA systems. |
| Crystal Quartz Resonator 4 Mhz (high) Crystal Quartz Resonator 4 Mhz (low) | – |
| Crystal Quartz Resonator 4.032 Mhz (low) | UART clock allows integer division to common baud rates up to 7,200(×16×35) or 14,400(×8×35), used for some 1200, 2400, and 4800 baud modems. |
| Crystal Quartz Resonator 4.096 Mhz (low) | Allows binary division to 1 kHz (212×1 kHz). Used in ISDN systems. |
| Crystal Quartz Resonator 4.1920 Mhz (High) | – |
| Crystal Quartz Resonator 4.194304 Mhz (high) Crystal Quartz Resonator 4.194304 Mhz (low) | allows binary division to 1 Hz and 32.768 kHz. Real-time clock. For DDS generators with 1 Hz step. Used in the original Game Boy. |
| Crystal Quartz Resonator 4.433619 MHz (High) | Used on original MK14 SC/MP board |
| Crystal Quartz Resonator 4.9152 Mhz (low) | Used in CDMA systems; divided to 1.2288 MHz baseband frequency as specified by J-STD-008. UART clock allows integer division to common baud rates up to 38,400(×16×8) or 76,800(×8×4). |
| Crystal Quartz Resonator 5 Mhz (high) | Common standard frequency. |
| Crystal Quartz Resonator 6 Mhz (low) | Common in low-speed (1.5 Mbit/s) USB devices such as computer keyboards. |
| Crystal Quartz Resonator 7.15909 Mhz (Low) | Used in old video cards & computers. |
| Crystal Quartz Resonator 7.3778 Mhz (low) | – |
| Crystal Quartz Resonator 8 Mhz (high) | Common used in old computers. |
| Crystal Quartz Resonator Mhz (low) | Allows binary division to 1 kHz (213×1 kHz). Used in ISDN systems. Used in OKI Speech Processor. Common audio clock, 256×32 kHz (see also 11.2896, 12.288, 16.384, 18.4323, 22.5792, 24.576 MHz). Typical TDM/PCM audio interface clock, 1/6 of 49.152 MHz |
| Crystal Quartz Resonator 9.8304 MHz (high) | Used in CDMA systems (2×4.9152 MHz); divided to 1.2288 MHz baseband frequency. UART clock allows integer division to common baud rates up to 38,400(×16×16) or 76,800(×8×16). |
| Crystal Quartz Resonator 10 Mhz (high) Crystal Quartz Resonator 10 Mhz (low) | – |
| Crystal Quartz Resonator 10.7386 Mhz (Low) | Used in old video cards & computers. |
| Crystal Quartz Resonator 11.0592 Mhz (high) Crystal Quartz Resonator 11.0592 Mhz (Low) | Common used in old computers and serial I/O chips. |
| Crystal Quartz Resonator 12 Mhz (high) Crystal Quartz Resonator 12 Mhz (low) | UART clock allows integer division to common baud rates up to 1,800(×16×450) or 7,200(×8×225) |
| Crystal Quartz Resonator 12.288 Mhz (low) | Digital audio systems – DAT, MiniDisc, sound cards; 256×48 kHz (28×48 kHz). UART clock allows integer division to common baud rates up to 76,800(×16×20) or 256,000(×16×3) |
| Crystal Quartz Resonator 12.960 MHz (high) | UART clock allows integer division to common baud rates up to 1,800(×16×450) or 7,200(×8×225) |
| Crystal Quartz Resonator 13.56 Mhz (high) Crystal Quartz Resonator 13.56 Mhz (low) | Common contactless smartcard frequency (ISO/IEC 14443). Also used as clock in some 433.92 MHz remote fob transmitters (multiplied by 32); 9.84375 MHz used for 315 MHz |
| Crystal Quartz Resonator 14.318 Mhz (low) | NTSC M color subcarrier (4×3.579545 MHz). Common seed clock for modern PC motherboard clock generator chips, clock for ISA bus, also common on CGA and VGA cards and in some 8-bit computers. Exactly 315/22 MHz. 4f(sc) sampling for NTSC or 525/60 (raw image size 910×525, visible 768×475), SMPTE 244M standard. |
| Crystal Quartz Resonator 14.7456 Mhz (low) | Common used in old computers as the frequency is ideal for generating video signals. |
| Crystal Quartz Resonator 16 Mhz (high) Crystal Quartz Resonator 16 Mhz (low) Crystal Quartz Resonator 16 Mhz (small) | Common used in old and new computers. Pixel clock for Hercules Graphics Card. Also used for ZigBee, Bluetooth and BLE, WiFi. |
| Crystal Quartz Resonator 16.3825 Mhz (low) | UART clock allows integer division to common baud rates up to 115,200(×16×1) or 230,400(×8×1). Since older UARTs used this frequency to derive common baud rates up to 115,200, then multiples of this frequency are able to do the same, such as 3.6864 / 5.5296 / 7.3728 / 9.216 / 11.0592 / 12.9024 / 14.7456 / 16.5888 / 18.432 / 20.2752 / 22.1184 / 23.9616 / 25.8048 / 27.648 / 29.4912 / 31.3344 / 33.1776 / 35.0208 / 36.864 / …, and is why these MHz frequencies are commonly used. |
| Crystal Quartz Resonator 18.432 Mhz (low) | UART clock allows integer division to common baud rates up to 230,400(×16×5) or 576,000(×16×2). Audio clock allows integer division for 48 / 96 / 192 ksps. Integer division for 50 Hz and 60 Hz. |
| Crystal Quartz Resonator 20 Mhz (low) Crystal Quartz Resonator 20 Mhz (low) | – |
| Crystal Quartz Resonator 21.32813 Mhz (high) | – |
| Crystal Quartz Resonator 22.1184 Mhz (Low) | UART clock allows integer division to common baud rates up to 460,800(×16×3) or 921600(×8×3). Twice the 11.0592 MHz frequency. |
| Crystal Quartz Resonator 22.33 Mhz (high) | – |
| Crystal Quartz Resonator 24 Mhz (high) Crystal Quartz Resonator 24 Mhz (Low) | – |
| Crystal Quartz Resonator 25 Mhz (low) | – |
| Crystal Quartz Resonator 30 Mhz (High) | Common CPU clock. |
| Crystal Quartz Resonator 32 Mhz (low) | Common CPU clock and common crystal for LoRa RF chips |
| Crystal Quartz Resonator 36 Mhz (high) | Video Graphics Array pixel clock (VESA modes VGA 640×480@85 with hsync 43.3 kHz, SVGA 800×600@56 with hsync 35.2 kHz.[28] Pixel clock for SDTV PAL/NTSC (FWVGA 960×480p@59.94, 960×576p@50). |
Konrad Zuse studeerde in Berlijn vanaf 1927 werktuigbouwkunde, en haalde zijn diploma in 1935. In 1938 voltooide Zuse de Z1, de eerste programmeerbare rekenmachine ter wereld, deze werkte nog geheel mechanisch, maar wel binair. Helaas heeft de Z1 nooit betrouwbaar gewerkt. 
Konrad Zuse voltooide in 1938 de Z1, de eerste programmeerbare rekenmachine ter wereld, deze werkte nog geheel mechanisch, maar wel binair. In 1939 volgde de Z2, een proefmodel dat bestond uit het mechanische geheugen van de Z1, een kaartlezer, en een uit tweehonderd relais opgebouwde processor. 
In 1939 voltooide Bell Telephone Laboratories deze rekenmachine die ontworpen was door de wetenschapper George Stibitz. Maar al in november 1937 besloot Stibitz om te kijken of relais konden worden gebruikt om eenvoudige wiskundige functies uit te voeren en hij bouwde met geleende hardware uit het Bell-magazijn thuis een eenvoudig computersysteem Het systeem bestond uit de relais, een batterij, zaklampen en metalen strips die uit een tabaksblik waren gesneden. Stibitz’ collega’s gaven later de naam “K-Model” aan deze primitieve computer omdat deze op zijn keukentafel was gebouwd. In 1939 stemde de toenmalige leiding van Bell labs in voor de bouw van een groot experimenteel model en het eindproduct werd voor het eerst in gebruik genomen op 8 januari 1940. De machine, de Complex Number Calculator (CNC) genoemd, had de capaciteit om complexe getallen op te tellen, af te trekken, te vermenigvuldigen en te delen. 
In december 1941 was de Z3 gereed, de eerste volledig elektromagnetische computer ter wereld, Konrad Zuse lag hiermee ruim drie jaar voor op de geallieerden. Van de Z3 zou later bewezen worden dat deze Turing-volledig was, wat dit apparaat zou kwalificeren voor het predicaat “eerste computer”. Overigens hadden de Z1 en de Z3 logisch gezien in grote lijnen hetzelfde ontwerp, de Z1 heeft echter door precisieproblemen nooit betrouwbaar gewerkt. 
In 1943 werd de Atanasoff-Berry Computer (ABC) voltooid, na demonstratie van een proof-of-concept type in 1939 krijgt professor John Vincent Atanasoff geld om een echte machine te bouwen bij het Iowa State College. De ABC was het middelpunt van een octrooi rechtzaken met betrekking tot de uitvinding van de computer, dat in 1973 werd opgelost toen werd aangetoond dat mede-ontwerper van ENIAC John Mauchly de ABC gezien had vlak nadat deze operationeel was. Atanasoff werd uitgeroepen tot de bedenker van verschillende basiscomputerideeën, maar de computer als concept werd niet-octrooieerbaar verklaard. Een werkende replica op ware grootte van het ABC werd in 1997 voltooid en is momenteel te zien in het Computer History Museum. 
De Colossus wordt gezien als de eerste elektronische computer en werd eind 1943 in productie genomen. Daarmee was de topgeheime computer twee jaar eerder in bedrijf dan de publiekelijk bekende ENIAC. Hij werd tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Britten gebruikt om het Duitse berichtenverkeer te ontcijferen. De Colossus was opgebouwd uit twee grote rekken met ongeveer 1500 elektronenbuizen voor de tellers, schuifregisters en logische bewerkingen. Hij had een systeem om ponsbanden te lezen met de Baudotcode, zoals ook de telexmachines in die tijd gebruikten, maar dan met fotosensors in plaats van mechanische aftasting. Het leessysteem haalde een snelheid van 5000 karakters per seconde. De Colossus kon geprogrammeerd worden via een paneel met schakelaars, stekkers en kabels. De Colossus computers waren zeer succesvol en braken een enorm aantal topgeheime Duitse berichten. Na de oorlog werd Bletchley Park (waar de Colossus computers stonden) gesloten en werden acht Colossus computers vernietigd om veiligheidsredenen en de laatste twee computers verhuisden naar Cheltenham en werden ontmanteld in 1960. De Colossus computers en hun taak tijdens de oorlog waren topgeheim en bleven dat ook voor vele jaren na de oorlog en lange tijd was niemand op de hoogte van de Colossus. Hierdoor kreeg de Amerikaanse ENIAC de onverdiende roem van eerste programmeerbare digitale computer, dit is later hersteld. 
Deze computer was eigenlijk een IBM Automatic Sequence Controlled Calculator (ASCC) die door de staf van Harvard University Mark I genoemd, was. Het was een elektromechanische computer voor algemeen gebruik die werd gebruikt in de oorlogsinspanning tijdens het laatste deel van de Tweede Wereldoorlog. Een van de eerste programma’s op de Mark I werd op 29 maart 1944 geïnitieerd door John von Neumann. Von Neumann werkte op dat moment aan het Manhattan-project en moest bepalen of implosie een haalbare keuze was om de atoombom die een jaar later zou worden gebruikt tot ontploffing te brengen. De Mark I berekende en printte ook wiskundige tabellen, wat het oorspronkelijke doel was geweest van de Britse uitvinder Charles Babbage voor zijn “analytische machine”. De Mark I werd in 1959 gedemonteerd, maar delen ervan werden tentoongesteld in het Science Center als onderdeel van de Harvard Collection of Historical Scientific Instruments. Andere universiteiten hadden ook “Mark I”-computers, maar de Harvard Mark I wordt meestal bezien als dé Mark I. 
De Z4 computer was net als de Z1, de Z2 en de Z3 ontworpen door de Duitse ingenieur Konrad Zuse en gebouwd door zijn bedrijf Zuse KG en werd in september 1950 verkocht aan ETH Zürich in Zwitserland. Het was de eerste computer ter wereld die echt werd verkocht en versloeg daarmee de Britse Ferranti Mark I en de UNIVAC I computer. De Z4 was de opvolger van de Z3 en net als de Z3 was het een elektromechanische machine. 
In 1943 bundelden de Moore School of Electrical Engineering (Univ. van Pennsylvania) en het (militaire) Ballistic Research Lab hun krachten om een elektronisch computer te ontwerpen die het bestaande rekentuig verre zou overtreffen. Met een militair budget van $ 150.000 begon men de constructie van de ENIAC, het was een kolos van 30 keer 3 keer 1 meter, dat met 17.468 radio-buizen 140 kilowatt gebruikte en permanente koeling eiste. Getallen van 0 tot 9 werden vanuit een IMB-ponskaartlezer de ENIAC ingevoerd en in verschillende soorten geheugens opgeslagen, in elektromechnische telwielen, en in elektronische geheugens bestaande uit paren vacuümbuizen die flipflop-schakelingen vormden. De ENIAC was in staat om 5000 optellingen en 300 vermenigvuldigingen per seconde te verrichten. 
De Williams tube won de race voor een praktisch directe toegankelijk geheugen. De heer Frederick Williams van de Universiteit van Manchester wijzigde een kathodestraalbuis door punten en streepjes van fosforescerende electrostatische lading op een scherm te schrijven en zodoende nullen en enen vast te leggen. Een plaat voor het scherm las de electrische lading en gaf dus een een of een nul terug. De lading werd maar een fractie van een seconde vastgehouden en moest dus wel “ververst”worden. Het geheugen had voor die tijd een grote capaciteit van 500 tot 1000 bits. 
In 1948 werd het allereerste computerprogramma op een computer uitgevoerd, daarvoor werden de stappen nog handmatig ingevoerd. De onderzoekers Frederic Williams, Tom Kilburn en Geoff Toothill van de University of Manchester ontwikkelen de Small-Scale Experimental Machine (SSEM), beter bekend als de Manchester “Baby”. De Baby is gebouwd om een nieuwe geheugentechnologie te testen (de Williams Tube) wat het eerste snelle elektronische random access-geheugen voor computers was. Hun eerste programma, bestaande uit zeventien instructies en geschreven door Kilburn, liep op 21 juni 1948. Dit was het eerste computerprogramma in de geschiedenis dat op een digitale, elektronische computer met een opgeslagen programma’s draaide. 
In 1949 werd de EDSAC computer gebouwd aan de universiteit van Cambridge met behulp van vacuümbuizen en kwikvertragingslijnen voor geheugen. Het EDSAC-project werd geleid door de Cambridge-professor en directeur van het Cambridge Computation Laboratory, Maurice Wilkes. Een belangrijke vooruitgang in het programmeren was het gebruik van een bibliotheek met korte programma’s, ‘subroutines’ genaamd, die op geperforeerde papieren tapes waren opgeslagen en die werden gebruikt voor het uitvoeren van algemene repetitieve berekeningen binnen een groter programma. Het hoofdgeheugen van de EDSAC bestond uit 1024 locaties van 18 bits, maar het bovenste bit was altijd niet beschikbaar vanwege timingproblemen, dus er werden slechts 17 bits gebruikt. 
In 1950 werd de ERA 1101 computer (later omgedoopt tot UNIVAC 1101) geleverd, een computersysteem dat was ontworpen en gebouwd door Engineering Research Associates (ERA). De eerste klant van het bedrijf was de Amerikaanse marine. De 1101, ontworpen door ERA maar gebouwd door Remington-Rand, was bedoeld voor zeer snelle berekeningen en kon 1 miljoen bits opslaan op zijn magnetische trommel, een technologie die ERA had geperfectioneerd. Veel van de elementaire architectonische details van de 1101 werden tot de jaren zestig opnieuw gebruikt in latere Remington-Rand-computers. 
De eerste computer bedoeld voor algemeen gebruik en met een commercieel oogmerk, was de UNIVAC computer: de Universal Automatic Computer. Remmington Rand een verre voorganger van het huidige UNISYS, verkoopt ‘s-werelds eerste computer aan het Amerikaanse buro voor volkstelling. Het is de UNIVAC 1. (Universal Automatic Computer). Het apparaat woog een paar duizend kilo, rekende met 5000 electronenbuizen met een snelheid van duizenden berekeningen per seconde. Het geheugen van 256 Kb, was opgebouwd uit ferrietringen. Eén van de beroemdste klusjes van de UNIVAC was het voorspellen van de uitslag van de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 1952. Nadat het ‘rekenmonster’ één procent van de stemmen had geteld wist hij al dat Dwight Eisenhouwer zou winnen en hij kreeg gelijk. 
De ARRA (Automatische Relais Rekenmachine Amsterdam) was de eerste computer van het Mathematisch Centrum. De machine werd gemaakt door Carel Scholten en Bram Loopstra en het was een binaire relais computer. De relais hadden een onbetrouwbare schakeltijd van een paar milliseconden en kwamen uit een Engelse oorlogsdump. De machine had een trommelgeheugen met 1024 woorden van 30 bits. De ARRA had zestien verschillende instructies, waaronder vermenigvuldigen met en zonder rest, en delen met en zonder rest. Voor de in- en uitvoer van de machine werd een bandlezer, die papier las, en een telex gebruikt. De ARRA was zo onbetrouwbaar dat de computer praktisch onbruikbaar was. De computer werd eind 1952 uit elkaar gehaald. Er zijn geen overblijfselen van de ARRA meer over. 
Testudo, oorspronkelijk bekend onder de naam ARCO (Automatische Relais Calculator voor Optische berekeningen, of Automatic Relay Computer for Optics), is de eerste computer die ontworpen is door Willem van der Poel en daarna ook echt gebouwd is. Hij begon eraan te werken in 1947. Van der Poel heeft de computer zelf niet afgebouwd; dat werd door anderen gedaan. Vanaf 1952 tot 1964 was de Testudo in gebruik bij de Technisch Physische Dienst voor het doorreken van lenzen. Daar kreeg de computer de naam Testudo, het Latijnse woord voor schildpad. Deze computer was dan ook erg traag, maar zeer betrouwbaar. Een optelling of een aftrekking duurden beide 30 seconden en een vermenigvuldiging, deling of worteltrekking duurden elk 45 seconden. Ook de wortel van 1 min een getal in het kwadraat duurde 45 seconden. Deze instructie was handig voor het converteren van een sinus in een cosinus. De testudo deed ‘s nachts in 16 uur wat een optisch ontwerper in 8 uur zou kunnen doen. ‘s Middags om 5 uur werd de Testudo gevoerd met gegevens en de volgende morgen gaf de machine het resultaat terug. 
In 1952 produceert IBM de 701, de eerste machine waarin de elektromechanische schakelingen zijn vervangen door elektronenbuizen. Een veel kleinere en vooral snellere machine, die zo’n 2200 bewerkingen per seconde haalt. Aanvankelijk slechts bedoeld voor overheidsdiensten en wetenschappelijk gebruik. Maar al spoedig past men de nieuwe techniek ook toe in apparatuur voor het bedrijfsleven. Het systeem gebruikte 72 “Williams tubes” als geheugen die elk een capaciteit hadden van 1024 bits wat een totaal van 2048 woorden van 36 bits opleverde. Instructies waren 18 bits lang, 5 bits voor de opcode wat 32 verschillende instructies betekende en 12 bits voor het adres, getallen waren of 36 bits of 18 bits lang. 
De ARRA II was een computer van het Mathematisch Centrum, de letters staan voor Automatische Relais Rekenmachine Amsterdam II. Alleen in naam was het de opvolger van de ARRA, want het ontwerp was geheel anders. Maar tegenover de geldschieters konden de makers van de ARRA II het niet maken om geld te vragen voor een compleet nieuwe machine. Op 1 november 1952 sloot Gerrit Blaauw zich aan bij Carol Scholten en Bram Loopstra om een betrouwbare versie van de ARRA te maken. In december 1953 voerde de ARRA II zijn eerste programma uit en tot midden 1956 was de computer onafgebroken in gebruik. De ARRA II was geheel elektronisch, in plaats van elektromechanisch. De computer had trommelgeheugen met 1024 woorden van 30 bits. De gemiddelde snelheid van de ARRA II was ongeveer 40 instructies per seconde. De ARRA II kon hardwarematig vermenigvuldigen en delen en er waren 25 verschillende instructies. Er is niets van de ARRA II bewaard gebleven. 
PTERA staat voor PTT Elektronische RekenAutomaat, in Den Haag gebouwd door Leen Kosten en Willem van der Poel in 1953 op het Centraal Laboratorium van de PTT. De PTERA bestond uit 700 elektronenbuizen en 120 relais en had een trommelgeheugen van 2048 woorden (elk 31 bits lang). De machine heeft 100.000 gulden gekost, hetgeen weinig was in vergelijking met machines uit het buitenland. De in- en uitvoer van de PTERA gebruikte een ponsband. In september 1953 werd de computer in gebruik genomen en in 1958 werd de PTERA in een paar uur tijd grondig gesloopt toen een ZEBRA computer zijn plaats innam. De uptime van de PTERA was ongeveer 50%. De andere 50% van de tijd bestond uit het repareren van de computer, er is niets van bewaard gebleven. 
De IBM 650 was een van de eerste computers van de firma IBM en ook de eerste die in grote aantallen geproduceerd is. De computer werd in 1953 aangekondigd en vanaf 1954 tot 1962 zijn er meer dan 2000 systemen verkocht, in 1969 stopte de support. De IBM 650 was een decimale machine met radio-buizen en een trommelgeheugen en gebruikte ponskaarten voor de invoer van data.
Fortran is een programmeertaal die speciaal ontwikkeld is voor rekenwerk in de exacte wetenschappen. Het woord Fortran is afgeleid van The Formula Translating System. Fortran is om verschillende redenen belangrijk, ten eerste was het de eerste hogere programmeertaal die in algemeen gebruik kwam, waardoor Fortran een belangrijke stempel op alle navolgende programmeertalen gedrukt heeft. Ten tweede was het de eerste taal die door het ANSI gestandaardiseerd werd (FORTRAN 66, FORTRAN 77, Fortran 90, Fortran 95 en Fortran 2003), waarbij de compatibiliteit met voorgaande versies zo veel mogelijk behouden bleef. Het was decennialang de meest toegepaste taal voor technische, natuurwetenschappelijke en econometrische vraagstukken. 
De FERTA (Fokker’s Eerste Rekenmachine Type ARRA, of Fokker Electronische Rekenmachine Te Amsterdam) was een verbeterde versie van de ARRA II met verfijnde bit verschuif instructies, die speciaal is gemaakt voor Fokker door het Mathematisch Centrum. Dankzij de verbeteringen was de FERTA ongeveer twee keer zo snel als de ARRA II. In mei 1954 werd er begonnen aan de ontwikkeling van de FERTA en op 1 april 1955 werd de computer overhandigd aan Fokker. De FERTA werd tot 1963 gebruikt, totdat de computer werd vervangen door een X1 computer. Fokker gebruikte deze machine voor het berekenen van eigenwaarden van matrices die werden gebruikt voor het ontwerp van de vleugels van de Fokker F27 “Friendship”. 
De ARMAC (Automatische Rekenmachine van het MAthematisch Centrum) was de opvolger van de ARRA II. Er werd intern gebruik van gemaakt in het Mathematisch Centrum. De computer werd in gebruik genomen in juni 1956. Het ontwerpen en het bouwen van de ARMAC duurde anderhalf jaar Het was de laatste computer die werd gebouwd in het Mathematisch Centrum. Fysiek is er helaas niets van overgebleven. Het geheugen van de ARMAC bestond uit twee delen: trommelgeheugen, net zoals de ARRA II, en het nieuwere en snellere magnetisch kerngeheugen. Dit magnetische kerngeheugen werd gebruikt als een buffer om de inhoud van een track van het trommelgeheugen in op te slaan. Het trommelgeheugen van de ARMAC had 3584 woorden van 34 bits, 33 data bits en 1 pariteit bit. Een klokpuls duurde 13,3 milliseconden. Het kerngeheugen had twee keer 32 woorden en het duurde 20 microseconden voor een klokpuls. De computer bestond uit 1200 buizen en verbruikte 10 kiloWatt. Volgens Loopstra was de gemiddelde snelheid van de ARMAC ongeveer 1000 instructies per seconde. 
De Z22 was het zevende computermodel dat Konrad Zuse ontwikkelde (de eerste zes waren respectievelijk de Z1, Z2, Z3, Z4, Z5 en Z11). De belangrijkste versiesprong van de Z11 naar de Z22 was het gebruik van vacuümbuizen, in tegenstelling tot de elektromechanische systemen die in eerdere modellen werden gebruikt. De eerste gebouwde machines werden verscheept naar Berlijn en Aken. Tegen het einde van 1958 had men een werkende ALGOL 58 compiler gebouwd voor de Z22 computer. De Hogeschool Karlsruhe heeft nog steeds een operationele Z22 die in permanente bruikleen is bij het ZKM in Karlsruhe. In totaal werden er 55 van deze Z22 computers geproduceerd. 
De PETER (Philips Experimentele Tweetallige Electronische Rekenmachine) was de eerste computer die Philips heeft gemaakt. De computer werd ontworpen door H.J. Heyn en Arie Slob en in 1956 was de machine klaar. Het was een kleine, maar voor zijn tijd erg snelle computer, die voor een deel parallel werkte met snel trommelgeheugen en nog sneller kerngeheugen. Maar de PETER was ook erg onbetrouwbaar. Een woord was 20 bits lang. De opcodes waren 4 bits en adressen 12 bits. Een optelling duurde 15 microseconden. 
De ZEBRA was een computer en stond voor Zeer Eenvoudige Binaire Reken Automaat. De ZEBRA is ontworpen door Willem van der Poel en gebouwd door Standard Telephones and Cables Ltd. in Groot-Brittannie. Er zijn ongeveer 55 ZEBRA’s verkocht over de hele wereld, waarvan negen in Nederland. Zo was de ZEBRA de eerste computer van de universiteiten van Groningen, Utrecht en Delft. Het trommelgeheugen van de ZEBRA bestond uit 8192 woorden van 33 bits waarvan 1 bit voor het teken. De eerste versie van de computer had 600 vacuumbuizen, maar latere versies waren volledig getransistoriseerd. De ZEBRA had twee rekenregisters en twaalf hulpregisters. De computer had geen hardwarematige vermenigvuldig en deling. Voor de ZEBRA bestond een interpretator voor Simple Code. Het inverteren van een 30 bij 30 matrix met behulp van een programma geschreven in Simple Code kostte 63 minuten. Er zijn twee ZEBRA simulators voor de PC geschreven, waarvan een door Willem van der Poel zelf. 
De X1 is de eerste computer die Electrologica heeft uitgebracht. De X1 was een volledig getransistoriseerde computer. In september 1956 werden de specificaties van de X1 opgesteld. Eind 1956 was het gedetailleerde ontwerp klaar. En eind 1957 deed het prototype van de X1 zijn eerste berekening. De X1 was een binaire computer, de woordlengte was 27 bits. Het geheugen bestond volledig uit magnetisch kerngeheugen en was maximaal 32768 woorden groot, waarvan 8192 woorden bestonden uit read-only geheugen. De X1 had een interruptsysteem dat een interrupt genereerde als een in- of uitvoer opdracht klaar was. Edsger Dijkstra en Jaap Zonneveld hebben de eerste ALGOL 60 compiler ter wereld geschreven voor de X1. 
De eerste chip of integrated circuit werd gemaakt, Jack Kilby van Texas Instruments ziet kans een aantal transistoren op een plaatje halfgeleidermateriaal met elkaar te verbinden, en hij bouwt zo het allereerste geïntegreerde circuit (IC). De microprocessor zal nog tot 1971 op zich laten wachten.
Algol is een zeer invloedrijke programmeertaal, de naam is een afkorting voor Algorithmic Language. De taal is voortgekomen uit de wens om een machine-onafhankelijke programmeertaal te maken die zoveel mogelijk moest lijken op gebruikelijke wiskundige notatie. De taal was daarmee een reactie op de weinige andere destijds al bestaande programmeertalen, Cobol en Fortran. Algol was ook de eerste taal die alle programmeerparadigma’s zou combineren, alle moderne programmeertalen ontlenen wel ideeën aan Algol. Ironisch genoeg was de taaldefinitie zo ontzettend uitgebreid, dat nooit iemand het voor elkaar heeft gekregen een compiler voor de complete taal te maken… Toch waren de gedeeltelijke implementaties, die gebruik maken van een interpreter. In 1960 kwam Algol-60 uit, als resultaat van werk van John Backus, Peter Naur en Edsger W. Dijkstra. De Amerikaans beroepsvereniging ACM besloot dat deze taal de standaardtaal zou worden voor het weergeven van algoritmes in haar blad Communications of the ACM.
Dit is het jaar dat ik geboren ben, mijn geboortejaar valt dus samen met het geboortejaar van de programmeertaal Cobol! Leuk om te vermelden dat ik ook ooit het praktijkdiploma Cobol programmeur gehaald heb maar het verder nooit gebruikt heb behalve in 1999 toen ik een in Cobol geschreven applicatie jaar 2000 proof gemaakt heb. 
Cobol is ontwikkeld in 1959 in opdracht van het Amerikaanse Department of Defense, het moest een taal zijn die gemakkelijker te lezen, schrijven en onderhouden was dan de tot dan toe gangbare talen en die op meerdere typen computers inzetbaar moest zijn. De eerste versie van Cobol stamt uit 1960, COBOL-60. De thuisbasis van COBOL is het IBM-mainframe, tegenwoordig draait COBOL daarnaast ook op onder meer Microsoft Windows en Unix. Van oudsher was de taal gericht op het makkelijk omspringen met (grote) gegevensbestanden in een batch-georiënteerde omgeving. Nog zeker 30 procent van alle software die momenteel in gebruik wordt is in Cobol geschreven, echter het vinden van goede Cobol programmeurs wordt steeds moeilijker. 
De PDP-1 (Programmed Data Processor-1) is de eerste computer van Digital Equipment Corporation en deze kwam in 1959 op de markt. Men noemde het een Programmed Data Processor in plaats van een computer om politieke redenen en de naam PDP is daarna blijven hangen. Deze computer is legendarisch omdat hierop de hacker cultuur bij het MIT ontstond en het eerste echte computerspel “Spacewar” op deze computer ontwikkeld is. The PDP-1 gebruikte een 18-bit word geheugen van standard 4096 words. The PDP-1 bestond uit 2,700 transistoren en 3,000 diodes op diverse printplaten in een 19 inch rack en de rekenkracht was vergelijkbaar met een draagbare rekenmachine van begin jaren 90 vorige eeuw. The PDP-1 woog ongeveer 730 kg.
De PASCAL (vernoemd naar Blaise Pascal, tevens een afkorting voor Philips Akelig Snelle CALculator) was de tweede computer die Philips heeft gemaakt. De PASCAL begon als een betrouwbare PETER, maar uiteindelijk werd besloten om een geheel nieuwe computer ervan te maken. Toen hij klaar was, was het de snelste computer in de hele wereld, zelfs sneller dan de X1. De hoge werkfrequentie, dankzij het erg snelle trommelgeheugen en een nieuwe oplossing voor het probleem met de tien transfer, resulteerde in de hoge snelheid. Philips gebruikte de PASCAL in het Philips Natuurkundig Laboratorium in Eindhoven om berekeningen te doen aan cryogeen materiaal, halfgeleiders, televisies en hete lucht motoren. Van deze computer werd later en kopie gemaakt, de P3, het logische ontwerp en de snelheid was hetzelfde, maar de P3 was volledig opgebouwd uit transistoren. Deze computer is gebruikt in het researchlaboratorium van Manufacture Belge de Lampes Electriques in Brussel. 
TTL technologie werd uitgevonden in 1961 door James L. Buie. Transistor-transistorlogica of TTL is een standaard voor digitale logica. TTL werkt met geïntegreerde schakelingen waarvan het typenummer meestal begint met 74. Er bestaan ook TTL-chips voor militaire toepassingen. Deze hebben zwaardere specificaties en het typenummer begint met 54. TTL-chips gebruiken een voedingsspanning van 5 Volt. Ze hebben verder aan aantal digitale in- en uitgangen waardoor ze met elkaar gekoppeld kunnen worden. Oudere huiscomputers waren vaak voor een groot deel uit TTL-chips opgebouwd. 
De DEC PDP-4 was de opvolger van de DEC PDP-1 die door Digital Equipment Corporation in 1992 voor het eerste geleverd werd. Van de tussenliggende nummers 2 en 3 zijn er geen echte exemplaren verkocht. De PDP-4 was eigenlijk een goedkopere (en langzamere) versie van de PDP-1. De machine woog ook maar 490 kg (i.p.v. de 730 kg voor de PDP-1) en er zijn er c.a. 54 exemplaren van verkocht. 
De DEC PDP-5 computer was de eerste echte commercieel geproduceerde computer ter wereld en deze verscheen in 1993 op het toneel. Het was de eerste 12 bits computer van DEC en de instructieset was de grondslag voor de oh zo bekende PDP-8. De minimale configuratie van de PDP-5 bestond uit één enkele 19-inch kast met 150 printplaten die samen meer dan 900 transistors bevatten. De machine werd aangeboden met 1024 tot 32.768 12-bits woorden ringkerngeheugen. Er werden meer dan 1000 exemplaren van gebouwd en verkocht. 
De PDP-6 was in 1964 DEC’s eerste “grote” computer, het gebruikte 36-bits woorden, net als IBM, Honeywell en General Electric. De adressering bleef 18-bit, zoals in eerdere DEC-machines en de machine werd geleverd met een ringkerngeheugen 32.768 woorden. Daarnaast bevatte de PDP-6 ook 16 geheugenlocaties die door middel van snelle flip-flops waren opgebouwd en deze werden als snelle registers gebruikt als eerste 16 geheugenlocaties van het geheugen. De PDP-6 woog ongeveer 770 kg. Wereldwijd werden er slechts 23 exemplaren, de machine was complex en duur om te bouwen, maar ook moeilijk te installeren en werkend te krijgen op de locatie van de klant. Commercieel gezien was de computer geen succes. 
In 1965 werkte Bell Telephone Laboratories (Bell Labs, een afdeling van AT&T ) met General Electric en Project MAC van MIT aan het schrijven van een besturingssysteem genaamd Multics. Helaas besloot Bell Labs dat het project nergens toe leidde en brak de groep uiteen, hierdoor bleef Bell Labs achter zonder goed besturingssysteem. Dit systeem was echter wel de basis van het latere Unix besturingsysteem. 
De DEC PDP-7 is een minicomputer die gemaakt werd door Digital Equipment Corporation. De introductie was in 1965, het was het eerste system dat hun Flip-Chip techniek gebruikte en de prijs was voor die tijd maar $72,000 USD. De PDP-7 was de derde tak van de Digital 18-bit machines met ongeveer dezelfde instructie set en architectuur als de PDP-4 and the PDP-9. Ook een leuk details is dat het de eerste wire-wrapped PDP machine was. Er draaien momenteel nog steeds een paar PDP-7 machines. 
De X8 is net zoals zijn voorganger, de X1, gemaakt door Electrologica en was min of meer upward compatible met de X1. Het kerngeheugen had minimaal 16384 woorden en maximaal 262144 woorden. Een geheugencyclus duurde 2,5 microseconden. De X8 had drie registers van 27 bits en een register van 54 bits. Al deze registers waren bruikbaar als indexregisters. De X8 had hardwarematige ondersteuning voor floating-point getalen. De computer had een aparte communicatie-processer die CHARON (Centraal Hulporgaan Autonome Regeling Overdracht Nevenapparatuur) werd genoemd. Deze computer heet de X8 omdat deze machine was ontworpen als een computer die acht keer zo snel zou zijn als de X1. Uiteindelijk was de X8 ongeveer twaalf keer zo snel als de X1. 
Uitvinding van de muis door Doug Engelbart in het Stanford Research Instituut. In die tijd deed men daar al onderzoek naar zaken als grafische gebruikersinterfaces. De eerste muis was nog geheel van hout en maakte gebruik van twee schijven die haaks op elkaar stonden. Muizen met bal zouden nog jaren op zich laten wachten. De muis is pas echt doorgebroken bij de introductie van de Apple-Macintosh-computer in 1984. 
De diskette en floppy disk drive (FDD) werd in 1967 uitgevonden door de IBM-technicus Alan Shugart. De eerste floppydrives gebruikten een schijf met een diameter van 8 inch, ongeveer 20 centimeter en een capaciteit van slechts 80 kilobytes. Leveranciers van homecomputers, die tot dan toe gebruik maakten van magnetische tapes (compact cassette), zagen al snel de mogelijkheden van het nieuwe medium. De eerste floppydisk in een thuiscomputer was de 5¼” versie (ongeveer 13 centimeter), klein genoeg om in een desktopmachine te passen, met een capaciteit van 360 kB. Omdat deze machines nog geen harde schijf hadden, werd het besturingssysteem geladen van een floppy, waarna het schijfje werd vervangen door een ander waarop de applicatie stond. Latere machines hadden twee drives zodat de schijf met het besturingssysteem in drive A kon blijven terwijl de applicatieschijf in drive B werd geladen. Latere disketteversies konden 1,2 megabytes bevatten. 
In 1968 bracht HP zijn eerste computer op de markt en hoewel het eigenlijk een volwaardige computer was noemde HP het om marketing redenen een programmeerbare rekenmachine. Hoewel HP (Hewlett-Packard Company) al bestond sinds 1939, maakte men in de beginjaren alleen maar elektronische apparatuur. Dit was hun eerste stap naar het bouwen van computers. Het idee voor het apparaat stamde van de ingenieur Thomas “Tom” E. Osborne en het was een technisch hoogstandje omdat er geen geïntegreerde schakelingen in zaten, de CPU was volledig uitgevoerd in discrete componenten. Vanwege de overeenkomsten tussen de machines van Hewlett-Packard en Olivetti volgde een juridische strijd die gewonnen werd door Olivetti waarna HP een flink bedrag aam royalty’s moest betalen. 
In 1970 kwam de PDP-11 uit, PDP staat voor Programmable Data Processor. De PDP-11 computers werden geproduceerd door de Amerikaanse leverancier Digital Equipment Corporation (DEC). De PDP-11 was de opvolger van DEC’s PDP-8 computer. Door de 16 bits architectuur kon de PDP-11 64 kilobyte geheugen adresseren. Op den duur was dat een belangrijke beperking. De PDP-11 werd in de 80-er jaren opgevolgd door de 32 bits VAX minicomputer van DEC. 
In 1965 werkte Bell Telephone Laboratories aan het schrijven van een besturingssysteem genaamd Multics, dit project werd gestopt waarna Ken Thompson op eigen initiatief verder ging eerst op een ongebruikte PDP-7. Later werden er een hoop nieuwe hulpprogramma’s geschreven door Ritchie en Thompson en anderen en het systeem ontwikkelde zich steeds meer tot een volwaardig bruikbaar besturingssysteem op de PDP-7. Om te laten zien wat het besturingssysteem waard was werd het in 1971 overgezet naar de PDP-11, financiering voor dit experiment was beschikbaar omdat de patentenafdeling van Bell Labs een nieuw tekstverwerkingssysteem nodig had; dit zou samen met het nieuwe systeem ontwikkeld worden. Intussen was UNICS veranderd in Unix. In 1973 werd nagenoeg het hele systeem herschreven in C waardoor het makkelijker overdraagbaar werd naar andere computertypes en er steeds meer gebruikers bij kwamen. 
Een Japanse klant vraagt het nog jonge Intel Corporation of ze een serie chips wil maken voor een programmeerbare rekenmachine. Dat lijkt ingenieur Ted Hoff een uitdaging. Alleen vindt hij losse chips maar lastig en nodeloos ingewikkeld. Waarom niet één programmeerbaar “logisch apparaat” dat verschillende taken aankan en zijn instructies uit halfgeleidergeheugenput? Samen met collega’a Les Vadasz, Stan Mazor en Federico Faggin gaat Hoff aan het werk, en uiteindelijk weten ze alle schakelingen op één chip onder te brengen. Het resultaat is de allereerste microprocessor , de Intel 4004. Deze processor draaide op een kloksnelheid van 108 KHz en kon een geheugen van maximaal 640 bytes aanspreken. De 4004 is een 4-bits processor. (8-bits architectuur waarvan slechts 4-bits werden gebruikt. Deze processor had 2300 transistoren, die samen evenveel rekenkracht hebben als de kolossale ENIAC van een kwart eeuw eerder. Maar hij kost maar 200 dollar, dat is ruim 2000 keer goedkoper. De 4004 heeft een 16-pens behuizing, ter vergelijking, de huidige Intel Core heeft er 1366. De 4004 heeft 2300 transistors aan boord, zoveel waren er in die tijd nog nooit op één chip geplaatst. De 4004 chip heeft 46 (later 50) instructies en werkt maximaal op 740 kHz. De 4004 heeft een voedingsspanning van maar liefst 15 volt nodig, dat is bijna 15 keer zo veel als zuinige processoren nu. Het is niet zo dat er in één cyclus één instructie kan uitgevoerd worden, bijna alle instructies hebben meerdere cycli nodig. Toch was het voor die tijd een revolutionaire uitvinden. 
Pong was in 1971 de eerste commercieel echt succesvolle game. Het stond in speelhallen, bowlingbanen en snackbars en was verpakt in een nep-houten kast met een knalgeel front waar in grote zwarte letters Pong op staat. Twee besturingsknoppen, twee balkjes en een balletje op een zwart Tv-scherm, dat is het. Dankzij z’n eenvoud is het spel een onmiddellijk en enorm succes, in het eerste jaar verkoopt Atari 8500 kasten à 1200 dollar (fabricagekosten: 500 dollar)! 
De programmeertaal C (gemaakt door Dennis Ritchie) is gebaseerd op de programmeertaal B, die weer op BCPL was gebaseerd. Het is een zeer praktische programmeertaal die meer op Algol lijkt dan op andere voorlopers zoals in historische volgorde Fortran, Cobol en BASIC. Pascal is ook een versimpeling van Algol, maar dan in een andere richting. Terwijl Pascal juist meer afstand neemt van de machine waar het op moet werken, ligt C juist dicht tegen de machine aan; het is betrekkelijk ‘low-level’. De invloed van C is zo groot dat sindsdien de meeste nieuwe talen zoals C++, Objective C, Java, Javascript, C# en PHP grotendeels de syntaxis van C gebruiken. Hoewel het in eerste instantie bedacht was om besturingsystemen mee te schrijven (Unix is volledig met C gemaakt) werd het een hele populaire taal voor vele toepassingen. De taal C is binnen de Unix wereld nog steeds de broncode distributie voor vele programma’s en voor “snelle” spellen was en is het nog steeds populair. 
In 1972 bracht HP de HP-35 uit en dit was de eerste zakrekenmachine en ook werelds eerste wetenschappelijke zakrekenmachine. Rond 1970 daagde HP mede-oprichter Bill Hewlett zijn collega’s uit om een “HP-9100 (hun kantoor rekenmachine) in zakformaat” te maken en zo ontstond deze rekenmachine. De “35” in de naam van de rekenmachine kwam van het aantal toetsen. De originele HP-35 was verkrijgbaar van 1972 tot 1975. Intern was de rekenmachine gemaakt met een seriële (1-bits) processorchipset die onder contract door Mostek gemaakt werd, die 56-bits drijvende-kommagetallen kon verwerken.
De Intel 8008 processor is een type processor van Intel, die diende als de opvolger van de 4004. Deze processor was de eerste 8-bit processor en bevatte al 3,500 transistors. De adresbus was 14-bits en kon daarmee 16 kB geheugen adresseren. Omdat de constructie van een hardware met een enkele processor eenvoudig was, werd hij veel in laboratoria gebruikt en bij het technisch onderwijs als studiemateriaal. De processor werd weinig in computers toegepast omdat de prestaties niet bijzonder waren en de processor ingewikkelde elektronica nodig had. 
De Intel 8080 was een microprocessor ontworpen en gefabriceerd door Intel. De 8-bits CPU werd in april 1974 uitgebracht met een klokfrequentie van 2 MHz. Door de brede 40-pinsbehuizing van de 8080 kan de processor een 16-bits brede adresbus en een 8-bits brede databus gebruiken, waardoor de adresruimte 64 kilobytes bedraagt. Er zijn zeven 8-bit registers, een 16-bits stack pointer en een 16-bits program counter, de eerste microcomputer op één enkele kaart werd gebouwd op basis van de 8080. De 8080 werd gebruikt in veel computers uit de begintijd, zoals de MITS Altair 8800 en de IMSAI 8080, waarmee de basis gelegd werd voor machines met het CP/M-besturingssysteem. De ontwerpers van de processors begonnen na een verschil van mening met Intel hun eigen fabriek en brachten de kloon Z80 (Zilog) op de markt, deze processor is veel uitgebreider maar verder volledig compatibel met de 8080.
De Altair 8800 had geen muis, geen toetsenbord en geen beeldscherm. Op basis van de Intel 8080 microprocessor, waarin 4800 transistors waren verwerkt was het de eerste personal computer. Klanten moesten de Altair zelf in elkaar zetten en programmeren, aanvankelijk werden de gegevens op audiocassettes opgeslagen. Een zekere Bill Gates schreef hiervoor samen met Paul Allen een programmeertaal (Basicversie). De invoer gebeurde door schakelaartjes in de drukken, de uitvoer was antwoord door lampjes te laten knipperen. De Altair had een geheugen van welgeteld 256 bytes en kostte als bouwpakket 400 dollar.
In 1975 converteerden Bill Gates (19) en Paul G. Allen (22), twee jeugdvrienden uit Seattle, de programmeertaal BASIC wat tot die tijd een populaire mainframe-computerprogrammeertaal was, voor gebruik op een eenvoudige personal computer, de Altair. Altair Basic functioneerde in maart en het “Micro-soft”-partnerschap werd in april bezegeld, maar zou pas een paar maanden later zijn naam krijgen. In de daaropvolgende jaren verfijnden ze BASIC en ontwikkelden ze andere programmeertalen, MS-DOS en MS-Windows.
De programmeertaal BASIC was bedoeld om mensen snel te kunnen leren programmeren. De naam is een acroniem voor Beginners All-purpose Symbolic Instruction Code. Er is een grote gelijkenis met de taal Fortran. Microsoft schreef in 1975 de eerste BASIC-interpreter voor de MITS Altair 8800 computer. Deze werd daarna ook verkrijgbaar veel andere computers. Veel oude computers, waaronder de originele IBM PC uit 1981, werden geleverd met een BASIC interpreter in ROM, genaamd BASICA, zodat de computer na aanzetten onmiddellijk kon worden geprogrammeerd. Op computers voor thuisgebruik (Commodore64 e.a.) werd rond 1980 een variant van BASIC geleverd die door Microsoft was gestandaardiseerd en uitgebreid: MSX-BASIC (de MSX staat hier voor Microsoft eXtended). Microsoft zou later ook BASIC-interpreters uitbrengen voor MS-DOS 3 (GWBASIC, 1985), gebundeld met MS-DOS 5.0 (QBasic, 1991), met een grafische interface (Visual Basic 1.0 voor MS-DOS en Windows, 1991) en gebundeld in het pakket Visual Studio (1996). Over de versie Visual Basic .NET (ook wel VB7 genoemd, 2002) zegt Microsoft zelf dat de taal zodanig veel veranderd is dat alle oude gebruikers hem helemaal opnieuw zullen moeten leren.
Apple Computers, Inc. werd op 1 april 1976 opgericht door schoolverlaters Steve Jobs en Steve Wozniak, die het nieuwe bedrijf een visie gaven om de manier waarop mensen naar computers keken te veranderen. Jobs en Wozniak wilden computers klein genoeg maken voor mensen om ze in hun huis of kantoor te hebben. Jobs en Wozniak begonnen met het bouwen van de Apple I in jobs garage en verkochten deze voor 695 dollar. Dit systeem bestond uit een hoofdkaart die op een stuk triplex was geschroefd, een kast en een voeding zaten er niet bij. Er werden maar een paar van deze computers gemaakt, het werkgeheugen was . Wozniak verliet Apple in 1983 omdat hij niet zoveel interesse had in het managen van het bedrijf Apple Computers.
De Z80 (mijn eerst liefde als processor) ontstond in 1974 toen Federico Faggin vertrok bij Intel om samen met Ralph Ungermann het bedrijf Zilog te starten. Faggin werkte eerder als hoofdontwerper onder meer aan de Intel 4004 en de 8080 processor. De Z80 is een 8 bit processor en werd officieel uitgebracht in 1976. De processor is opcode compatibel met de 8080 van Intel (wat een erg slimme zet was), maar had meer instructies, registers en adresseringsmethoden. Het ontwerp van de Z80 was gericht op het gebruik in computerterminals, printers, kasregisters, maar er zijn ook zeer veel thuiscomputers gemaakt op basis van de Z80 computer zoals de TRS80, de Sinclair computer reeks, de Philips P2000 en de bekende MSX computers. Zelf heden ten dage is er nog een club fanatieke hobbyisten die ontwerpen bouwen voor de Z80 microprocessor. De chip is nog steeds leverbaar.
In 1976 bracht National Semiconductor de INS8060 of SC/MP (uitgesproken als scamp) processor uit als Simple Cost-effectieve Micro Processor. De processor had een paar vreemde eigenaardigheden zoals een 12 bits program counter en vier bank switch adres bits en de vreemde mogelijkheid om via een control pin drie processoren op één enkele set geheugen te laten werken waardoor er heel eenvoudig een multiprocessor systeem te maken was. Ook had het on kosten te verlagen een 1 bit ALU waardoor de processor niet echt snel was. Maar het was een mooi simpel ontwerp en het bekende elektronicablad Elektuur bouwde er meerdere systemen mee. Dit was mijn eerste kennismaking met een microprocessor. Sinclair bracht een board met de naam MK14 uit met daarop een SC/MP processor. Voor de hobbyist was het een leuke en relatief goedkope processor, in de industrie sloeg het niet aan. 
Dit was een computer in de vorm van een dik toetsenbord, dat werd aangesloten op een losse monochrome monitor. De computer beschikte over een BASIC-taal in ROM en was standaard uitgerust met 4 kB RAM en er kon een cassetterecorder op worden aangesloten, waarop programmatuur en data kon worden opgeslagen. De eerste BASIC-versie betrof een eenvoudige versie (level 1). Deze werd al spoedig vervangen door een uitgebreidere door Microsoft gelicenseerde versie (level 2). De TRS-80 model 1 level 2 kon ook uitgebreid worden met een zogenaamde Expansion Interface (EI). Hierdoor kon beschikt worden over meer geheugen (tot 48kB) en een aansluiting voor een parallelle printer. Ook kon men hierdoor de computer verder uitbreiden met (tot 4) diskettestations (single sided, single density 5¼”-diskettestations) en een seriele verbinding RS232. Naast BASIC kon men ook programma’s ontwikkelen in zogenaamde assembler of machinetaal. Veel hobbyisten hebben de model 1 zelf uitgebreid met hardware-aanpassingen zoals de processor versnellen (van 1,7 naar 2,5 MHz), het weergeven van kleine letters (lower case), het in het toetsenbord uitbreiden van het geheugen, enz. In Nederland werd op 1 oktober 1978 de ‘TRS-80 Gebruikersvereniging’ opgericht die 2-maandelijks het blad ‘Remarks’ uitgaf.
De Apple II was een pc voor thuisgebruik, gebouwd met de Motorola 6502 microprocessor met een geheugen van 16 kB. Deze computer wordt aangesloten op een (kleuren!) tv, de data wordt bewaard op cassettebandjes. Het geheugen was 4 kB, uit te breiden tot 64 kB. Deze Apple II wordt een enorm succes en Apple II levert Apple de eerste miljoenen op. Het was een kant-en-klaar systeem met ingebouwd toetsenbord, geluid, kleurengraphics en optioneel een diskettestation. Met een prijs van $2600.- was het de duurste thuiscomputer.
De Atari 2600 spelcomputer die oorspronkelijk de Atari VCS (Video Computer System) werd genoemd, kunnen we beschouwen als de oervader van alle moderne gamecomputers. Er werden totaal meer dan dertig miljoen van verkocht en er werden, samen met andere bedrijven, honderden miljoenen spellen verkocht. Het toestel werd pas echt populair toen het spel Space Invaders werd uitgebracht. Het system was gebouwd rond een 6507 processor en een custom TIA video chip en had maar liefst 128 bytes Ram.
In juni 1977 bracht Commodore de Commodore PET (Personal Electronics Transactor) op de markt en het was een van de eerste personal computers en het was de basis voor de gehele 8-bits productielijn die Commodore zou gaan opzetten. De computer bevat een MOS 6502-processor en maximaal 96 kB intern geheugen en de videochip was in de eerste modellen een TTL videocircuit en later een MOS 6545. De computer had ingebouwde BASIC programmeertaal in ROM-geheugen.
De MK14 computer is gebaseerd op de SC/MP CPU (INS8060) van National Semiconductor en wordt standaard geleverd met 256 bytes RAM en 512 bytes ROM. Het gebruikte een achtvoudige rode zevensegmentendisplay en er was ook een optionele VDU die 32 × 16 tekst of 64 × 64 afbeeldingen ondersteunde. Invoer was een toetsenbord met 20 membraantoetsen en een resetschakelaar. Een cassette-gebaseerde en PROM gebaseerd opslag waren optionele extra’s net als een zeer eenvoudige geluidskaart. Het was een echte hobby computer die men zelf uit kon breiden en het basis model moest in HEX machinecode geprogrammeerd worden.
De Intel 8086 processor was zowel de eerste 16-bit processor als de eerste x86 processor en werd uitgebracht in 1978 door Intel. Intel bracht korte tijd later een versie van de 8086 uit, de 8088, die intern in 16-bit werkte, maar aan de buitenkant een 8-bits bus had, deze processor werd door IBM verkozen voor de eerste IBM PC. De 8086 is uitgebracht in kloksnelheden van 4,77 (de snelheid in de eerste PC) tot 10 MHz. Veel PC-klonen hadden een optie om de processor tussen de oorspronkelijke 4,77 MHz en 8 MHz te kunnen schakelen. Instructies werden in 4 tot ongeveer 200 klokpulsen uitgevoerd. 
In 1978 kwam de ABC 80 (Advanced BASIC Computer 80) op de makt, het was een personal computer ontwikkeld door het Zweedse bedrijf Dataindustrier AB (DIAB). De ABC 80 was gebouwd rond een Z80 en 16 KB ROM met een snelle semi-compilerende BASIC-interpreter. Het had 16-32 KB RAM als hoofdgeheugen en een speciale (meegeleverde) bandrecorder voor programma- en gegevensopslag, maar kon ook worden uitgebreid om diskdrives en vele andere randapparatuur. De ABC 80 werd gebruikt in scholen en kantoren in Scandinavië en delen van Europa maar werd ook gebruikt voor industriële automatisering en wetenschappelijke meet- en regelsystemen.
De Motorola 68000 processor was in de jaren 80 een bijzonder populaire processor in homecomputers. Onder andere Commodore, Apple en Atari gebruikten deze processoren. Ook de CD-i speler van Philips werkte met een 68000 processor. In de jaren 90 is deze processor in ontelbare apparaten ingebouwd. Type architectuur was CISC (Complex Instruction Set Computer) en het aantal registers was 8 x 32-bit dataregisters en 8 x 32-bit adresregisters. 
In juni 1981 kwam de Texas Instruments TI-99 op de markt, de computer werd op de antenne-ingang van een televisie aangesloten via een apart kastje. Data bewaren gebeurde met een cassetterecorder, en ook was er een aansluiting voor een joystick. Boven op het apparaat was een uitbreidingsslot waar modules in gestoken konden worden. Helaas had de computer zeer beperkte grafische mogelijkheden behalve een zelf te definiërende tekenset. Mede hierdoor is de computer uiteindelijk voor onder de kostprijs gedumpt op de markt. Wat bijzonder was aan deze computer was de geheel eigen TMS9900 (16-bits-chip processor) van Texas Instruments zelf.
In 1979 werden door Atari een reeks 8 bit-homecomputers die waren gebaseerd op de MOS Technology 6502-processor. De eerste modellen waren de Atari 400 en 800 en uiteindelijk waren deze computers de grootste concurrenten voor de Commodore 64. De computer was sneller en had meer grafische mogelijkheden, alleen het geluid was minder dan dat van de Commodore 64. Uiteindelijk ging de markt naar 16 bits computers en verdween de Atari 8 bit reeks van de markt.
In Maart 1979 kwam de Acorn Microcomputer (later hernoemd tot Acorn System 1) op de markt, met een 6502 op 1MHz, die was bedoeld voor gebruik in laboratoria, maar door de lage prijs ook redelijk populair bij hobbyisten was. In 1980 ontwikkelde Acorn deze computer door naar de System 2 en uiteindelijk naar de System 3, System 4 en System 5. Alle Acorn System-systemen konden worden gekoppeld met een extern toetsenbord die ook voor de Acorn Atom werd gebruikt.
In de zeventiger jaren was het Amerikaanse ministerie van defensie bezorgd om het grote aantal verschillende programmeertalen dat werd gebruikt voor militaire projecten. In 1975 werd de Higher Order Language Working Group (HOLWG) gevormd met de opdracht om een manier te vinden om dit aantal te reduceren. De werkgroep schreef een serie documenten met eisen waaraan een standaardtaal moest voldoen en er werd een aanbesteding uitgeschreven voor een nieuwe programmeertaal en vier bedrijven werden ingehuurd om hun voorstellen verder uit te werken onder de codenamen Rood, Groen, Blauw en Geel. In mei 1979 werd het Groene voorstel, ontworpen door Jean Ichbiah van Honeywell Bull, gekozen en kreeg het de naam Ada. Het reference manual werd goedgekeurd op 10 december 1980 (Ada Lovelace’s verjaardag). Het Amerikaanse ministerie van defensie eiste het gebruik van Ada voor elk software project dat zij financierden als er meer dan 30% nieuwe code uit zou komen (hoewel er vaak uitzonderingen op deze regel werden toegestaan). De regel werd officieel afgeschaft in 1997. Soortgelijke eisen bestaan in andere NAVO landen. De taal werd een ANSI standaard in 1983 en een ISO standaard in 1987.Ada 95 is de gecombineerde ISO/ANSI standaard (ISO-8652:1995) en is de meest recente Ada standaard. Het oorspronkelijke doel om het aantal programmeertalen binnen het ministerie van defensie te verminderen is gehaald. In 1983 waren er meer dan 450, in 1996 waren dat er nog “maar” 37.
De Sinclair ZX80 was een eenvoudige thuiscomputer die door het bedrijf Sinclair Research van Clive Sinclair in 1980 werd uitgebracht. Het was de eerste computer die voor minder dan 100 pond verkocht werd in Groot-Brittannië, namelijk voor £99,95. De ZX80 kon enkel via de post besteld worden, en werd geleverd als kit om zelf te assembleren, dan was de prijs £79,95. De machine had een witte plastic kast en een klein blauw membraan-toetsenbord en ze moest op een televisietoestel worden aangesloten. Het display had 24 regels van 32 tekens, voor het genereren van het videosignaal gebruikte de ZX80 een combinatie van (zeer eenvoudige) hardware en software, waardoor ze enkel een beeld kon genereren wanneer er geen programma werd uitgevoerd, dus wanneer de machine wachtte op een toetsaanslag van de gebruiker viel het videosignaal weg. Programma’s kon men bewaren op audiocassettes. De computer gebruikte als CPU een Zilog Z80-kloon, de NEC 780C-1 chip, en had 1 KB RAM-geheugen (optioneel uitbreidbaar tot 16 KB) en een Sinclair BASIC-editor/interpreter samen met het besturingssysteem in een 4 KB ROM.
In 1980 kwam HP met de Hewlett-Packard serie 80 kleine wetenschappelijke desktopcomputers op de markt. De HP-85 bevatte een CPU en het toetsenbord en een geïntegreerde monitor, met een ROM-gebaseerd besturingssysteem, 16 kB dynamisch RAM, een tapedrive voor DC-100 cartridges (210 kB capaciteit, 650 B/s overdracht) en een thermische printer. Zowel het scherm als de printer geven naast tekst ook afbeeldingen weer en de printer kan alles kopiëren wat op het scherm wordt weergegeven. De machines waren gebouwd rond een HP-gepatenteerde CPU met de codenaam Capricorn die draaide op 625 kHz en had een BASIC-interpreter in ROM (32 kB). Programma’s kunnen worden opgeslagen op DC-100 cartridgetapes of op externe disk/tape-eenheden. Voor de grotere HP-86- en HP-87-serie bood HP ook een plug-in CP/M-processorkaart met een aparte Zilog Z-80-processor.
In 1980 bracht Intel de 8051 microcontroller op de markt en ik heb zelf veel schakelingen en apparaten (modems) ontworpen met deze processor. De 8051 is een acht bit CISC processor die in heel veel types op de markt is gebracht, ook door vele andere fabrikanten waarvan Atmel wel de bekendste is. Het systeem had santaard 4 kb rom en 256 bytes ram aan boord wat een grote uitdaging was voor de programmeur. Maar er kon ook 64 kb ROM en 64 kb Ram extern aangesloten worden waarbij men dan wel veel I/O pinnen moest opofferen. De processor had standaard een aantal Timers meerdere Interrupt lijnen en een interne seriële uart aan boord en veel programmeerbare I/O pinnen. De processor was ook niet duur en werd in vele apparaten als centrale processor gebruikt. Ook tegenwoordig word deze processor nog steeds gebruikt en is het nog steeds verkrijgbaar.
In 1981 kwam de Commodore VIC 20 op de markt als een van de eerste homecomputers. Het grootste verschil met zijn opvolger de Comodore 64 was het beperkte geheugen van 5kB RAM en 20kB ROM. Het RAM-geheugen was wel weer uitbreidbaar met een externe module (cartridges) van bijvoorbeeld 16kB. VIC staat voor Video Interface Chip, waar de 20 voor staat is niet duidelijk. Ondanks het beperkte geheugen waren er toch veel spellen beschikbaar voor deze computer waardoor deze snel erg populair werd.
In 1981 introduceerde Philips de P2000 homecomputer en het was een voor die tijd redelijk geavanceerde computer. De P2000 bestond uit een Z80 microprocessor op 2,5 MHz., 4 KB ROM, 16 KB RAM en 2 KB video RAM. Voor video werd gebruik gemaakt van een Teletext chip waardoor de video mogelijkheden overeen kwamen met Viditel en Teletext (40 tekens en 24 regels). De computer had een platte kast met een daarop vast gemonteerd toetsenbord. Bovenop zaten twee slots, een voor een Rom cartridge en een voor een I/O cartridge. Het bijzondere was een ingebouwde mini-cassettedrive die erg snel was en waarbij het opzoeken en wegschrijven volledig automatisch was. De computer was relatief duur maar wel van erg goede kwaliteit hardware die tegen een stootje kon en de P2000 was daarom redelijk populair in het onderwijs.
In 1982 introduceerde ASCII Corporation de MSX-standaard, de afkorting betekende ‘Machines with Software eXchangeability’, al werd ‘MicroSoft eXtended’ ook gebruikt. Het kwam er op neer dat MSX-software op iedere computer kon draaien waar het MSX-logo op stond. Dit voor die tijd revolutionaire idee sloeg aan, mede door Microsoft, die het BIOS, de BASIC en besturingssysteem voor de machines schreef. Grote merken als Philips en Sony brachten meerdere MSX-homecomputers uit. In Amerika en Engeland werd het geen succes; mede daardoor kwam de productie van MSX-computers in 1992 ten einde. Uiteindelijk zijn er wel ruim 5 miljoen systemen verkocht.
In 1982 introduceerde Clive Sinclair de ZX Spectrum als opvolger van de ZX80 en ZX81 computer. Hoewel de naam van deze computer eerst ZX82 zou gaan worden, werd er voor ZX Spectrum gekozen omdat deze computer met kleuren kon werken. Opvallend aan deze computer waren de kleine rubberen toetsen en de mogelijkheid om via toetscombinaties te kunnen programmeren. Er waren veel spellen voor deze computer beschikbaar. De computer was net als zijn voorgangers voorien van een Z80 microprocessor en een spciale ULA (Uncommitted Logic Array) chip die speciaal voor de ZX Spectrum gemaakt was en waar veel functies in waren ondergebracht. In 1984 werd de Spectrum+ uitgebracht met een grotere behuizing en een toetsenbord met harde plastic toetsen.
De Commodore 64 (ook C64 of CBM64) is een bekende maar ook tamelijk onconventionele homecomputer van de firma Commodore uit de beginperiode voor hobby- en thuisgebruik. Het is met een geschat aantal van 17 tot 30 miljoen exemplaren nog steeds de best verkochte computer aller tijden. Het apparaat kwam in 1983 op de markt, de behuizing bestond uit een soort dik toetsenbord, waarbij het computergedeelte zich onder de toetsen bevond. De Commodore 64 werd aangesloten op een televisietoestel, die als monitor voor beeld en geluid diende. De Commodore 64, die bij de ontwikkeling VIC-30 werd gedoopt, maar nooit onder die naam op de markt kwam, was door Commodore ontwikkeld als opvolger van de VIC-20. Het nummer 64 slaat op het werkgeheugen van 64 kB, onder BASIC was er echter slechts 38 kB vrij voor de gebruiker.
C++ is een programmeertaal die ontworpen is door Bjarne Stroustrup in het Bell Labs gedurende 1983-1985. C++ is een uitbreiding van de programmeertaal C, voor 1983 voegde Bjarne Stroustrup als features toe aan C en noemde dat “C with Classes”. He combineerde het gebruik van classes uit Simula’s en object georienteerdheid samen met de snelheid en efficiency van de taal C. De taals C++ was zeer populair, grote delen van windows zijn er in geschreven maar ook voor snelle spellen was de programmeertaal. De taal is door de taal java en het C# voorbijgestreefd maar het heeft als basis voor beide voorgenoemde talen gediend.
HP-150 (ook bekend als HP Touchscreen of HP 45611A) was een compacte, krachtige computer en het was gebaseerd op de Intel 8088. Het was een van ‘s werelds eerste touchscreen computers. Ondanks dat het een aangepaste MS-DOS versie draaide, was de computer niet IBM PC compatibel. De 8088 CPU draaide op 8 MHz (de IBM PC op 4,77 MHz) en met behulp van add-onkaarten kon het hoofdgeheugen worden verhoogd van 256 kB naar 640 kB. Het moederbord had echter geen optie voor een 8087 math coprocessor. Onzichtbaar voor de gebruiker, draait de HP 150 ook het “Terminal Operating System” (TOS) voor de terminalemulator en als laag onder MS-DOS.
In 1983 bracht Compudata (toen nog geen Tulip computers) de Tulip System 1 op de markt. Het was een volwaardige 16 bits microcomputer met een 8086 processor aan boord die op 8 Mhz draaide. Met deze computer waren ze zelfs iets eerder dan de IBM PC op de markt en die draaide op een 8088 (en 16 bits CPU met een 8 bits bus) en op de helft van de snelheid van de Tulip computer. De eerste System I draaide onder CP/M 86, maar na de komst van de IBM PC werd er snel overgeschakeld naar MS-DOS. Standaard had de System I met 128Kb RAM en dat kon naar 896 KB geüpgraded worden en het had een optie voor een 8087 math coprocessor.
Introductie Apple Macintosh, de eerste computer voor thuis met een grafisch scherm. De Macintosh of kortweg Mac is de naam voor een serie computers op de markt gebracht door het Amerikaanse bedrijf Apple. De eerste Macintosh werd in 1984 vooral geïntroduceerd als goedkope opvolger van de Apple Lisa, een computer waarop al een visuele en muisgestuurde gebruikersinterface als op de Macintosh beschikbaar was en die zijn tijd ver vooruit was, maar vooral door zijn hoge prijs geen succes was. De Macintosh is in veel opzichten de grondlegger van wat nu de PC wordt genoemd. Computers zonder muis- en vensterbesturing a la MS-DOS waren rond 2002 nauwelijks meer verkrijgbaar. De eerste Macintosh draaide op 7,83 MHz terwijl in 2003 kloksnelheden tot bijna 500 keer zo groot worden gehaald. Het oorspronkelijke Mac-besturingssysteem (MacOS) werd uitgefaseerd rond 2002 en vervangen door het op BSD Unix gebaseerde Mac OS X.
In 1984 introduceert HP zijn eerste LaserJet als merknaam voor de lijn laserprinters die op de markt, deze HP LaserJet was werelds eerste desktoplaser printer. Canon leverde zowel mechanismen als cartridges voor alle HP laserprinters. Het was een 300-dpi printer en het gebruikte een 8 MHz Motorola 68000-processor en kon afdrukken in verschillende tekenlettertypen. Het werd bestuurd met PCL3. Vanwege de hoge geheugenkosten had de eerste LaserJet slechts 128 kilobytes geheugen. De eerste LaserJet was een snelle vervanging voor daisy wheel impact printers met alleen tekst en de luidruchtige dot matrix printers. De LaserJet Plus volgde in september 1985.
De Atari ST is een homecomputer die van 1985 tot begin jaren ’90 populair was. Officieel staat “ST” voor “Sixteen/Thirty-two, wat betrekking had op de 16-bits externe bus en 32-bit interne processor. De Atari ST was gebaseerd op de Motorola 68000 CPU-chip, met minimaal 512 kilobyte RAM-geheugen en een 3½-inch floppy diskdrive als opslagmedium. Hij leek op de Apple Macintosh en de Commodore Amiga die ook gebaseerd waren op de Motorola 68000. De 520ST was een alles-in-één apparaat, vergelijkbaar met eerdere homecomputers als de Commodore 64. In de tijd dat de 520ST uitkwam wilden de consumenten een volwaardig toetsenbord, inclusief cursortoetsen en een numeriek toetsenbord. Daardoor viel de 520ST wat groot uit, als men het toetsenbord wilde verschuiven moest de hele computer verplaatst worden.
In 1984 kocht Commodore de firma Amiga Corp. Op, ze hoopten zo een vervolg te breien op het succesverhaal van de Commodore 64. In juli 1985 werd de nieuwe Amiga voorgesteld in New York, het toestel was in tal van opzichten zijn tijd ver vooruit. Het ondersteunde een kleurenpalet van 4096 kleuren en kon in 4-kanaals stereo (2 kanalen per stereo-kanaal) in 8-bit formaat weergeven. Hierdoor was het in tal van opzichten de eerste echte multimediacomputer voor thuisgebruik. Lang voor Windows beschikte Amiga ook over een grafische interface met elkaar overlappende vensters. Een systeem dat werd geïntroduceerd door Apple. Het besturingssysteem AmigaOS ondersteunde eveneens multitasking, shared libraries en het gebruik van de rechtermuisknop. Het was destijds al mogelijk om meerdere programma’s tegelijk te laten draaien.
De allereerste Windows versie kwam uit in 1985 en heette Windows 1.0 en woog totaal 1 mb. Op de verpakking van Windows 1.0 stond dat het in 256 KB geheugen moest kunnen draaien, maar een recensent van de New York Times schreef: Het draaien van Windows in 512 KB is vergelijkbaar met het schenken van stroop op de Zuidpool. Deze eerste versie van Microsoft Windows was geen groot succes. Het was meer een grafische uitbreiding van MS-DOS en bovendien konden de vensters elkaar niet overlappen, omdat dit principe door Apple gepatenteerd was.
In 1985 werkte ik voor Micro Technology als embedded software ontwikkelaar en (mede) hardware ontwerper en we waren toen al bekend om onze MSX Modems. De gangbare standaard was in die tijd nog V23 (1200/75 baud) en V21 (300/300 baud). Ik was verantwoordelijk om de modems aan de PTT standaarden te laten voldoen in software en hardware en onze modems door de PTT / KEMA keuring te krijgen.
In 1986 werd er door de MSX computer producenten een meer geavanceerde MSX2-computer uitgebracht, die in eerste instantie concurreerde met de Atari ST serie en later met de Commodore Amiga. Helaas voor de MSX2 waren er al meerdere 16-bits computers. De MSX2 standaard, hoe geavanceerd ook, was nog gebaseerd op een 8-bits architectuur en kon zich niet meten met de veel snellere, modernere en met grotere geheugens uitgeruste 16-bits Atari’s en Commodore’s. Wel een voordeel was dat diskettes aangemaakt met dit MSX-DOS-besturingssysteem door MS-DOS machines gelezen kon worden en dat er aangepaste CP/M-programma’s op gebruikt konden worden.
Windows 2.0 kwam uit in 1987 en het was een verbeterde versie van Windows 1.0 en leek daar dan ook veel op. In 1988 werden er twee varianten uitgebracht: Windows 2.1/286 en Windows 2.1/386. Deze gebruikten de mogelijkheden van de Intel 80286 en de Intel 80386 chips, zoals de protected mode. Een belangrijke verandering t.o.v. Windows 1.0 was dat vensters elkaar nu ook konden overlappen.
IBM introduceert de Personal System/2 (PS/2) systemen, het PS/2 Model 30 heeft een 8-MHz 8086 aan boord. De modellen 50 en 60 een 10 MHz 80286 en model 80 een 20 MHz 80386. Model 50 heeft een nieuw soort videokaart met VGA. Hierdoor is het mogelijk om 256 kleuren tegelijkertijd te tonen met een resolutie van 320×200 en 16 kleuren bij 640 x 480.
Motorola 68030 is een microprocessor uit de 32 bits in Motorola’ s 68000 familie. Vrijgegeven in 1987, waren 68030 de opvolger aan Motorola 68020, en werden gevolgd door Motorola 68040. De 68030 werd gebruikt in vele modellen van Apple Macintosh II en de Amiga van de Commodore, Sun 3/80 desktopwerkstation, Atari TT en diverse unix werkstations en laserprinters.
In 1987 werkte ik nog steeds voor Micro Technology als embedded software ontwikkelaar en (mede) hardware ontwerper en we brachten het goedkope (maar later ook redelijk verfoeide) MT-Plusmodem uit dat meegeleverd werd door de Postbank voor hun Girotel telebankier pakket. Er waren in deze tijd ook al V22 modems op de markt die (1200/1200 baud full duplex waren) maar wij gebruikten nog steeds onze oude modem technologie en dat was nog steeds V23 (1200/75 baud) en V21 (300/300 baud). Ik was verantwoordelijk om de modems aan de PTT standaarden te laten voldoen in software en hardware en onze modems door de PTT / KEMA keuring te krijgen.
In 1988 komt het bedrijf VTech uit Hong Kong met een Apple II kloon op de markt. Daarvoor maakte VTech elektronische spellen en educatief speelgoed. In plaats van simpelweg het basic input output system (BIOS) van de Apple II te kopiëren, hebben ze het systeem compleet reverse-engineered en verkochten het voor een veel lagere prijs dan de vergelijkbare Apple II. Hoewel Apple een rechtszaak aanspande om de Laser 128 van de markt te halen, was dat niet succesvol en bleef de Laser een van de weinige Apple “klonen” die te koop waren.
In 1988 ontwikkelde ik voor Micro Technology het MT1200 modem, ons eerste modem dat als PC insteekkaart V22 ondersteunde en dus ook 1200/1200 full duplex communicatie ondersteunde. Daarnaast ondersteunde het modem ook nog de oude V23 (1200/75) en V21 (300/300) standaard. Al onze modems werden geleverd met het zeer goede datacommunicatie pakket Mightycom dat ook door mij ontwikkeld was. Ik was verantwoordelijk om de modems aan de PTT standaarden te laten voldoen in software en hardware en onze modems door de PTT / KEMA keuring te krijgen. Modems werden in deze periode veel gebruikt om zogenaamde BBS systemen te benaderen waar berichten en veel software uitgewisseld werd.
In 1989 introduceerde Intel de 80486-processor als optimalisatie van de 80386-processor. De 80486-processor kon instructies in minder klokpulsen uitvoeren en was bij dezelfde kloksnelheid bijna twee maal sneller dan de 80386 en was er een intern cachegeheugen toegevoegd. Aan de instructieset en functionaliteit was echter nauwelijks iets veranderd. De 80486DX2/66 was de eerste processor waarbij de kloksnelheid van bus en processor gescheiden waren. De 80486DX2/66 draaide intern op 66 MHz, het moederbord draaide op 33 MHz. Ook was de 80486 de eerste processor die koeling nodig had om goed te kunnen werken.
In 1989 ontwikkelde ik voor Micro Technology het MT Quintet V22Bis modem, ons eerste modem dat als PC insteekkaart V22Bis ondersteunde en dus ook 2400/2400 full duplex communicatie ondersteunde. Daarnaast ondersteunde het modem ook nog de oude V22 (1200/1200), V23 (1200/75) en V21 (300/300) standaard. Al onze modems werden geleverd met het zeer goede datacommunicatie pakket Mightycom dat ook door mij ontwikkeld was. Ik was verantwoordelijk om de modems aan de PTT standaarden te laten voldoen in software en hardware en onze modems door de PTT / KEMA keuring te krijgen. Modems werden in deze periode veel gebruikt om zogenaamde BBS systemen te benaderen waar berichten en veel software uitgewisseld werd. De snelheid van de modems verdubbelde bijna elk half jaar en elk bedrijf probeerde de eerste te zijn, ook wij.
Windows 3.0 kwam uit in 1990, met Windows 3.0 werd een grote stap gezet en kreeg het ook een iets ander uiterlijk wat vooral ook grafisch beter was doordat het VGA kaarten ondersteunde. Er werden van versie 3.0 meer dan 10 miljoen exemplaren verkocht. Windows was op dat moment het best verkochte besturingssysteem. In Windows 3.1 kwam vervolgens de tekstverwerker erbij in de vorm van Word waardoor het nog populairder werd plus een aantal games waaronder patience en ondersteuning voor Internet.
De Finse student Linus Torvalds kondigde in 1991 op Usenet aan dat hij een nieuw, op Minix gelijkend, besturingssysteem heeft gemaakt. “Het heeft al eens gewerkt…” zegt hij gekscherend, hij noemt het besturingssysteem Linux. In 1992 verscgijnt versie 0.12 van Linux onder de GNU general public license. GNU is een verzameling software zonder goed werkende kernel en Torvalds heeft een goed werkende kernel. Het resultaat is GNU / Linux, nog steeds het hart van iedere distributie.
In 1991 ontwikkelde ik voor Micro Technology het MT3242 en het MT2242 modems, deze twee modems ondersteunden ook MMP5 en V42Bis datacompressie waardoor er snelheden tot 19200 baud mogelijk waren over een standaard telefoonverbinding. De MT2242 was goedkoper en ondersteunde alleen V22Bis (2400/2400 baud) als basissnelheid, de MT3242 ondersteunde V32 (9600/9600 baud) als basissnelheid. Op deze modems zat een 80186 processor en alle interne software voor de modem en de compressie protocollen waren geschreven in de taal ‘C’. Ook deze modems werden geleverd met het zeer goede datacommunicatie pakket Mightycom dat ook door mij ontwikkeld was maar ook met een FAX programma dat door mij ontwikkeld was. Ik was verantwoordelijk om de modems aan de PTT standaarden te laten voldoen in software en hardware en onze modems door de PTT / KEMA keuring te krijgen. In deze tijd werden modems naast voor BBS systemen ook al voor het Internet (Usenet) gebruikt.
Het spel dat voor de doorbraak van het bedrijf ID zorgde was Wolfenstein 3D, een first person shooter met vloeiende 3D-beelden die toen ongekend waren in computerspellen, en met een gewelddadige game-play die veel spelers wist te boeien. Nadat ze in feite een volledig genre hadden gecreëerd door dit spel. Wolfenstein 3D is één van de eerste First Person Shooters ooit en daarom zeer revolutionair en belangrijk in de gamegeschiedenis. Je speelt het spel als B.J. Blazkowicz en zult verschillende verdiepingen moeten doorlopen om uiteindelijk op verdieping negen te komen waar je de eindbaas moet verslaan. Behalve de negen reguliere levels heb je ook nog een bonus level, welke dan logischerwijs op de tiende verdieping ligt. Deze hoef je echter niet verplicht te halen om het spel uit te spelen.
Doom is een first-person shooter computerspel uit 1993, ontwikkeld door id Software. Het spel is vooral bekend als een van de pioniers op het gebied van 3D-graphics voor computerspellen en multiplayerspellen via netwerken. Het spel kwam oorspronkelijk uit voor de Personal Computer, maar is in de loop der jaren overgezet naar meerdere andere spelconsoles. De opbouw van de levels in Doom is redelijk standaard, de speler baant zich een weg door eindeloze gangen en levensgevaarlijke hallen. Grauw beton, poelen vol radioactieve blubber en levensgevaarlijke plateau’s geven perfect de troosteloze en sombere sfeer weer waarin hij zich begeeft. Een wereld waar pure agressie en snelheid zijn enige kansen op overleven zijn.
De introductie van de Pentium processor in 1993 was technisch een flinke stap voor Intel. Logischerwijs zou de processor het nummer 80586 of i586 gekregen hebben, maar de naam werd veranderd in Pentium (het Griekse telwoord voor vijf), omdat getallen niet als merk geregistreerd konden worden. Net als bij de 80486 was er aan de instructieset van de processor nagenoeg niets veranderd. Het accent bij de Pentium lag op snelheid. De grote vernieuwing van de Pentium was dat hij superscalair was, wat betekent dat hij meerdere instructies tegelijk kan uitvoeren. Logica in de processor bepaalde of twee opeenvolgende instructies van elkaar afhingen; zo nee, dan werden ze naar de twee verschillende uitvoeringseenheden in de processor doorgestuurd.
In februari 1993 lanceerde NCSA de eerste webbrowser voor het World Wide Web met een volledig grafische interface, genaamd Mosaic. Daarmee legde dit bedrijf de basis voor bijna alle huidige browsers, deze grafische webbrowser wist in korte tijd een revolutie te ontketenen. Eén van de programmeurs van Mosaic was Marc Andreessen, deze ging na afloop werken voor het zojuist opgerichte bedrijf Mosaic Communications, dat later vanwege onenigheid over de naam werd omgedoopt tot Netscape.
De Iomega Zip drive was een verwisselbare floppy schijf die wel iets weg had van de 3,5 inch diskette. De Zip kon echter 100 MB aan gegevens opslaan op 1 disk. Later werd de opslagcapaciteit nog 250 MB en zelfs 750 MB. Een groot probleem van de Zip was dat er een fout in het ontwerp zat, sommige exemplaren raakten defect door de Click of Death, waardoor de zipschijf niet langer bruikbaar was. Tegenwoordig levert Iomega ook standaard opneem- en afspeelapparatuur, zoals CD- en DVD-drives.
De NCSA die in eerste instantie de browser mosaic gemaakt had, gaf de commerciële exploitatiein 1994 in handen van Spyglass. Deze tekende een deal met Microsoft, dat het programma vervolgens verbouwde tot Internet Explorer 1.0 en in augustus 1995 uitbracht. Internet Explorer 1.0 is maar zeer kort in omloop is geweest, in december 1995 werd Internet Explorer (versie 2.0) voor het eerst meegeleverd met Windows. Tegen die tijd begon Microsoft in te zien dat het het World Wide Web had onderschat.
Java ontstond begin jaren 90 in een klein dochterbedrijf van Sun Microsystems onder leiding van James Gosling. De werknaam Oak werd gekozen toen men naar buiten keek bij het zoeken naar een naam en daar een eik (Engels: Oak) zag staan. Er bleek echter al een programmeertaal met die naam te bestaan, dus kozen ze “Java”, een verwijzing naar koffie. Aanvankelijk wilde men Java promoten als programmeertaal voor allerhande elektronische apparaten, zoals televisies, afstandsbedieningen en koelkasten, maar later bedacht Sun dat ze hun (toen nog steeds niet al te populaire) taal goed konden gebruiken in een webomgeving. Op 13 november 2006 gaf Sun delen van Java vrij als opensourcesoftware, onder de GNU General Public License (GPL). Op 8 mei 2007 gaf Sun de laatste delen van Java vrij onder de GPL, op enkele kleine gedeeltes na waar Sun niet het auteursrecht op heeft. Java is nu, na de overname van Sun door Oracle nog steeds eigendom van Oracle.
In 1996 werd Windows NT op de markt gebracht, waarvan het uiterlijk vrijwel hetzelfde was als die van Windows 95. In de jaren die volgden werden geen nieuwe versies van Windows NT uitgebracht, maar wel een aantal updates, de zogeheten ‘Service Packs’. Deze versie wordt ook wel beschouwd als de eerste echt stabiele Windows. De man doe NT ontwikkeld heeft was afkomstig van het team dat voor Digital Equipment Corporation aan hun VMS besturingssysteem had gewerkt. Sommige aspecten van VMS zijn dan ook in Windows NT nog enigszins te herkennen. Leuk detail is dat de afkorting WNT per letter net één verder in het alfabet stond dan VMS.
Op 11 mei heeft de computer de mens verslagen, dat gebeurde in Amerika waar wereldkampioen schaken Garry Kasparov schaakte tegen de computer Deep Blue en de computer won. Het jaar daarvoor won Kasparov nog tegen de computer, maar ondertussen werd die sterker en krachtiger. Kasparov was erg onder de indruk van zijn verlies.
Nadat de modem markt ingestort was door de one dollar modem chip van Rockwell ging ook MTD als grootste modem fabrikant in Nederland helaas failliet. We maakten een doorstart met MTDS en ontwikkelden software voor GSM telefoons en we ontwikkelden de SMS techniek (waar onze toenmalige directeur miljonair mee is geworden), ik ontwikkelde een complete GSM datacommunicatie stack in C++ en we ontwikkelden een PCMCIA kaart voor laptops om door middel van een GSM telefoon een (9600/9600 bps) dataverbinding op te kunnen bouwen. Dit was het begin van Data over het GSM netwerkt. Nadat ik nog meegewerkt heb aan Symbian bij Psion in Londen voor het GSM protocolstack gedeelte, ben ik gestopt met embedded programmeren en overgestapt naar Internet en Applicatie programmeren.
In 1998 werd Windows 98 (versie 4.10.1998, codenaam Memphis) uitgebracht door Microsoft voor microcomputers, een grafisch besturingssysteem dat intern nog steeds gebaseerd was op MS-DOS 7.1. Windows 98 was een geactualiseerde versie van Windows 95 maar het had een geïntegreerde AGP-ondersteuning en functionele USB-drivers. Ook bevat het ondersteuning voor het gebruik van meerdere beeldschermen. De integratie van Internet Explorer in Windows 98 was een omstreden zet van Microsoft en aanleiding voor de Amerikaanse justitie een jaren slepende rechtszaak te beginnen.
De Apple iMac is een desktop computer van Apple, waarbij de ‘i’ van iMac staat voor internet. De computer maakt een groot deel uit van Apples consumentenaanbod sinds de introductie in 1998. De iMac heeft sindsdien vier duidelijk onderscheidbare gedaantes gehad, waarbij altijd de integratie van beeldscherm en computer centraal staat. De iMac computer bezit een relatief grote bekendheid in populaire cultuur dankzij zijn herkenbare uiterlijk en Apples succesvolle marketing. De iMac en andere Macintosh computers zijn vaak te zien in films, reclame en TV-series.
Begin 1998 had Intel het moeilijk om de Pentium II chips te verkopen omdat ze vrij duur waren en veel klanten dus voor de goedkopere AMD K6-233 processor kozen. Daarom maakte Intel een nieuwe CPU met de naam Celeron die vergelijkbaar was met de Pentium II maar zonder L2-cache. Tegenwoordig zijn Celeron-processors nog steeds beschikbaar als dual-core en werken ze met hogere snelheden en met cache die rechtstreeks in de kern-CPU is ingebouwd.
In 1999 bracht het bedrijf M-Systems (een Israëlische producent van flash geheugen opslag producten) de eerste USB-flashdrive op de markt. Hert bedrijf werd in 2006 overgenomen door hun eerdere concurrent SanDisk. M-System was vooral bekend door het ontwikkelen en patenteren van de eerste flashdrive in 1995 die op de markt gebracht werden als DiskOnChip.
C# (uitgesproken als “C sharp”) is een programmeertaal ontwikkeld door Microsoft als reactie op Sun’s Java en deels teruggrijpend op C++. Volgens sommigen is de taal beter dan Java, volgens anderen juist weer niet. Een van de verwijten is dat het noch geheel Java is, noch geheel C++ en dus een eigen standaard probeert te zetten terwijl het geen originele ontwikkeling is. Met dit soort taktieken probeert Microsoft wel vaker markten naar zijn hand te zetten. Dat de taal speciaal voor .NET (dotnet) ontworpen zou zijn zoals sommigen beweren is niet juist. De ontwerper van de taal C# is niet de eerste de beste, Anders Hejlsberg was de man achter het ontwerp van Turbo Pascal, Delphi en Visual J++. De taal is zeer uitgebreid en consequent in datatypes en ontwerp.
In 1971 creëerde Intel de eerste echte microcessor-chip, de Intel 4004. Het is een legendarische chip en er zijn er tegenwoordig niet veel meer.
In 1972 introduceerde Intel hun tweede echte microcessor-chip, de Intel 8008. Het is ook een legendarische chip en er zijn er niet veel meer van tegenwoordig.
In 1974 kwam de RCA 1802 (COSMAC 8-bit microprocessor family) beschikbaar, het ontwerp van de processor begon in 1973. De meeste processors uit die tijd waren NMOS,
de 1802 werd geïmplementeerd in CMOS en gebruikte statische logica. De processor had niet zoveel succes en het bedrijf ontwierp een (doe-het-zelf) single board eenvoudig
computer genaamd de COSMAC ELF, met schakelaars om code en gegevens in te voeren en twee hexadecimale LED-displays. De 1802 microprocessor werd gebruikt als embedded
controller, met name in de ruimtevaart en de Hubble Ruimtetelescoop. De 1802 voerde in 1989 ook de Galileo-sonde naar Jupiter. Sommige computers waren gebaseerd op
de 1802, zoals sommige op ELF gebaseerde systemen, de COMX-35-thuiscomputer en Telmac thuiscomputers die alleen in Finland uitkwamen. De COMX-35 was de enige computer
die ik kende en zag werken. Het is grappig maar een beetje vreemde processor.
In 1974 introduceerde Motorola tegelijkertijd met de MC6800-familie een PIA (Peripheral Interface Adapter) de MC6820 als een 40-pins DIP-chip om de 6800 te
ondersteunen. De MC6820 had 20 I/O-lijnen (twee 8-bits bidirectionele poorten en 4 stuurlijnen voor handshaking en interruptgeneratie. De MC6820 werd onder
meer gebruikt in de Apple I om het ASCII-toetsenbord en het display te koppelen. Het werd ook gebruikt in elektronische flipperkasten, de Atari 400 / Atari 800
en Commodore PET.
In 1974 introduceerde Intel de 8080-processor, een 8-bits microprocessor en het was een uitgebreide en verbeterde variant van het eerdere
8008 ontwerp. De 8080 heeft twee ondersteunende chips nodig om te kunnen functioneren: de i8224 klokgenerator/driver en de i8228 buscontroller.
De eerste versie werd geïmplementeerd in NMOS en had een +12 V en een -5 V en + 5 spanning nodig. Met zijn volledige 16-bits adresbus kon het
toegang krijgen tot 64 KB geheugen. Het kreeg een goede concurrent in de vorm van de Z80 chip die binair compatibel was en veel meer instructies
en registers had. De Intel 8080 werd gebruikt in de Altair 8800 en S-100 bus personal computers en het was de basis voor het CP/M besturingssysteem
totdat de Z80 het overnam.
In 1974 produceerde Intel ook enkele ondersteunende chips voor hun 8080-processor en de 8224 chip was een enkele chip klokgenerator voor de 8080 processor.
Het bevatte circuits voor power-up reset, status strobe en sync of ready signalen. De chip was bedoeld om het aantal chips van 8080 gebaseerde computers
te verminderen.
In 1974 produceerde Intel ook een andere ondersteunende chip voor hun 8080 processor en dat was de 8212, een I/O-chip dis speciaal ontworpen was voor
de Intel 8080/8085 processors. De chip werd geleverd in een 24-pins DIL uitvoering. De belangrijkste functie van de Intel 8212 is een 8-bits latch en
een flip-flop voor interrupt verzoeken. Het was ook bedoeld om het aantal chips van 8080 te verminderen in computersystemen. 
In 1974 introduceerde Motorola de 6800-processor, het is een 8-bits microprocessor en een van de eersten die slechts een enkele 5V-voeding nodig had. de 6800
heeft een 16-bits adresbus die rechtstreeks toegang geeft tot 64 KB geheugen en een 8-bits bidirectionele databus. Het heeft 72 instructies met zeven adressering
modi voor een totaal van 197 opcodes. De 6800 was populair in computer randapparatuur, testapparatuur en point-of-sale-terminals en arcadespellen en flipperkasten.
In 1975 introduceerde MOS Technology de 6502 8-bit microprocessor die is ontworpen door een klein team onder leiding van Chuck Peddle, een team dat voorheen
bij Motorola had gewerkt voor het Motorola 6800 project. De 6502 is in wezen een vereenvoudigde, goedkopere en snellere versie van het 6800 ontwerp. Het was
goedkoop en de grootste concurrent van de Z80 processor. Ik heb deze processor nooit gebruikt, voor mij was hij inferieur aan de Z80, zonder I/O (alleen
geheugen toegewezen I/O) en een zeer beperkte instructieset. Maar de processor werd erg populair in systemen zoals de Atari 2600, Atari 8-bit familie, Apple II,
Nintendo Entertainment System, Commodore 64, Atari Lynx en de BBC-microcomputer. Tegenwoordig wordt de CMNOS versie nog steeds gebruikt in embedded systemen.
Ik heb twee 40-pins DIL processors MOS6502 en UM6502A, maar het is nog steeds niet mijn favoriete processor. Het verschil tussen de 6502 en de 6502A is dat de A
versie op 2 Mhz loopt i.p.v. de 1Mhz van de gewone 6502.
In 1975 introduceerde Rockwell de R6532 (RIOT) Ram, I/O, Timer-chip, die 128 x 8 bytes statische ram, twee 8-bits bidirectionele datapoorten en een programmeerbare
timer bevatte met interrupt mogelijkheden. De R6532 chip was 6500 / 6800 bus compatibel en ik vond het gebruik van deze chip terug in elektronische flipperkasten
van die tijd en ik weet dat de Atari 2600 er een gebruikte.
Am2900 is een familie van geïntegreerde schakelingen (IC’s) die in 1975 zijn gemaakt door Advanced Micro Devices (AMD). Er is iets speciaals aan deze chip, de Am2900-familie
was in staat om een CCU te implementeren met gegevens, adressen en instructies om een veelvoud van 4 bits te zijn door het aantal IC’s te vermenigvuldigen. De Am2901-chip was de
rekenkundige-logische eenheid (ALU), en de “kern” van de reeks. Het kan tellen met behulp van 4 bits en binaire bewerkingen uitvoeren, evenals verschillende bit-verschuivende bewerkingen.
De 2901 en enkele enere chips in de familie werden als ontwerp ingekocht door een ongewoon groot aantal enere fabrikanten en de chips waren in 2016 nog steeds in productie.
Het ontwerp van de Z80 (mijn eerste liefde als processor) begon in 1974 toen Federico Faggin Intel verliet om samen met Ralph Ungermann het bedrijf Zilog te starten.
Faggin werkte bij Intel als hoofdontwerper onder meer aan de Intel 4004 en de Intel 8080 processor. De Z80 is een 8 bit processor en officieel uitgebracht in 1976.
De processor is opcode compatibel met Intel’s 8080 (wat een heel slimme zet was), maar had meer instructies, registers en adresseringsmethoden. De Z80 is ontworpen
voor gebruik in computerterminals, printers, kassa’s, maar er zijn ook veel thuiscomputers geproduceerd op basis van de Z80 processor zoals de TRS80, de Sinclair
computers, de Philips P2000 en de bekende MSX-computers. Ook nu nog is er een club enthousiaste hobbyisten die ontwerpen maken voor de Z80 microprocessor. De
chip is nog beschikbaar. De Z80 processor was de hoofdprocessor in mijn eerste TRS80-computer, de Sinclair ZX81, de Sinclair Spectrum, de MSX1 en MSX2 computer
en de CP/M-systemen en embedded machinebesturingen bij mijn eerste baan. Ik heb meerdere soorten Z80 processors in mijn webshop waaronder een originele.
De Z80 PIO chip is eigenlijk gewoon een digitale parallelle I/O-poortchip. U kunt de afzonderlijke poortpinnen configureren als digitale in- of uitgangen en deze
vervolgens gebruiken voor wat men wil. De A/B ingang selecteert tussen PortA of PortB en de C/D ingang selecteert tussen het besturingsregister of het dataregister.
De controleregisters worden gebruikt om de poorten te configureren en de dataregisters worden gebruikt om de feitelijke gegevens te lezen/schrijven. Door deze aan
te sluiten op A0 en A1 kan men toegang krijgen tot het gewenste register met behulp van de adresbus en in een I/O lezen of schrijven. Het minst significante bit
van het geheugenadres A0 selecteert dan de poort A of B en de A1 lijn selecteert tussen de data- en de controleregisters. Met een adresdecoder kun je deze chip
overal in de I/O-adresruimte plaatsen. In veel systemen werd deze chip werd gebruikt om een parallelle printerpoort toe te voegen aan het Z80-systeem. Maar de
chip kan ook digitale invoer van schakelaars aan en kan worden gebruikt als driver voor LED’s. Een van de unieke kenmerken van de Z80-PlO is dat alle gegevensoverdracht
tussen het renapparaat en de CPU kan worden uitgevoerd onder totale interrupt controle, zelfs met geneste interrupts. De PlO kan worden geprogrammeerd om de CPU
te onderbreken als er gespecificeerde condities. Deze onderbrekingsmogelijkheid vermindert de hoeveelheid tijd die de processor moet besteden aan het pollen
van de perifere status. U kunt deze chip nog steeds kopen en het kost maar een paar euro.
Samen met de Z80-processor produceerde Zilog ook enkele enere ondersteunende chips en een van deze chips was de Z80 SIO. Het is eigenlijk een twee kanaals seriële
input/output chip met alle besturingslogica aan boord. Omdat veel Z80-systemen een seriële console gebruikten voor input en output, was dit een belangrijke chip. De
Z80 SIO is een perfecte match met de Z80 processor.
Nog een belangrijke chip die Zilog samen met de Z80 processor produceerde was de ondersteunende chip in de vorm van de Z80 CTC. De Z80 CTC is een vier kanaals
teller/timer die kan worden geprogrammeerd door systeemsoftware voor een breed scala aan tel- en timingtoepassingen. Deze vier onafhankelijk programmeerbare
kanalen kunnen worden gebruikt voor het tellen van systeemgebeurtenissen, interrupt en interval timing, en het genereren van een kloksignaal.
In 1976 bracht National Semiconductor de INS8060- of SC/MP-processor (uitgesproken als scamp) op de markt als een eenvoudige, kosteneffectieve microprocessor.
De processor had een paar vreemde eigenaardigheden zoals een 12-bits programmateller en vier bankswitch adresbits op de datapoort en de vreemde mogelijkheid om
één besturingspin te gebruiken om drie processors op een enkele set geheugen aan te sluiten waardoor het heel eenvoudig is om een systeem met meerdere processors
te creëren. Het moest ook de kosten verlagen met een 1 bit ALU waardoor de processor niet echt snel was. Maar het was een mooi simpel ontwerp en het bekende
elektronica tijdschrift Elektuur bouwde er meerdere systemen mee. Dit was mijn eerste kennismaking met een microprocessor. Sinclair heeft een bord uitgebracht
genaamd MK14 met een SC/MP-processor erop. Voor de hobbyist was het een mooie en relatief goedkope processor, in de industrie sloeg de processor niet aan. Ik
had er een gekocht, maar op het laatste moment verdubbelde de koper de prijs, dus ik heb er nog steeds geen.
In 1976 introduceerde Intel de 8085, een 8-bit microprocessor die software binair compatibel was met de Intel 8080 met slechts twee kleine instructies toegevoegd.
De 5 in het onderdeelnummer was omdat de 8085 slechts een enkele +5 V-voeding gebruikte, in tegenstelling tot de 8080 die +5 V, -5 V en +12 V nodig had. De processor
was een concurrent (Intel’s antwoord op) de zeer populaire Z80 processor. De 8085 werd vaak gebruikt als microcontroller in embedded systemen dankzij de ingebouwde
seriële I/O en vijf geprioriteerde interrupts, functies die de Z80 CPU niet had. Het werd gebruikt in de beroemde VT102-terminal en de TRS-80 Model 100. De processor
werd ook gekloond in de Sovjet-Unie en ook NASA gebruikte het in verschillende ruimtemissies. Ik heb het nooit gebruikt, ik was een Z80-fan.
In 1976 introduceerde Intel de MCS-48 microcontroller-serie, de eerste leden waren 8048, 8035 en 8748. In het begin maakten deze chips gebruik van NMOS-technologie,
later kwamen ze beschikbaar in CMOS technologie. De MCS-48-serie werd later vervangen door de zeer succesvolle MCS-51-serie, maar de chips worden nog steeds gebruikt
in goedkope consumentenelektronica zoals tv-afstensbedieningen, computertoetsenborden. en speelgoed. Ten opzichte van een 8048 heeft de 8035 geen interne ROM en
64 x 8 bytes intern RAM geheugen.
In 1976 introduceerde Intel de MCS-48 microcontroller-serie, en de 8039 was één van de varianten. In het begin maakten deze chips gebruik van NMOS-technologie,
later kwamen ze beschikbaar in CMOS technologie. De MCS-48-serie werd later vervangen door de zeer succesvolle MCS-51-serie, maar de chips worden nog steeds gebruikt
in goedkope consumentenelektronica zoals tv-afstensbedieningen, computertoetsenborden. en speelgoed. Ten opzichte van een 8048 heeft de 8039 geen interne ROM en
128 x 8 bytes intern RAM geheugen.
In 1974 introduceerde Motorola samen met de MC6800-familie een PIA (Peripheral Interface Adapter) zoals de MC6820 als een 40-pins DIP chip om de 6800 processor.
Het leverde 20 I/O-lijnen (twee 8-bits bidirectionele poorten en 4 besturingslijnen voor henshaking en het genereren van interrupts. In 1976 Motorola
schakelde de MC6800 familie over op nieuwe technologie, zodat de MC6820 de MC6821 werd. De MC6820 werd gebruikt in de Apple I als interface voor het ASCII toetsenbord
en de video weergave. De Teny Color Computer gebruikte twee MC6821’s om I/O-toegang te bieden en video I/O, audio en renapparatuur. 
In juni 1976 introduceerde Texas Instruments de TMS9900 processor en het was een van de eerste commercieel verkrijgbare 16-bits microprocessors in één chip.
Het implementeerde Texas Instruments TI-990 minicomputerarchitectuur in een enkele chip, maar het 64 pins DIP-formaat maakte het duurder om te implementeren in
kleinere machines dan de meer gebruikelijke 40-pins DIP chips. Het is dan ook een kolossale chip. Het werd gebruikt in de eigen thuiscomputer van Texas Instruments,
de TI-99/4. Het heeft een beetje vreemde architectuur vergeleken met enere microprocessors uit die tijd, gezien de oorsprong vanuit een minicomputer.
In 1976 (voor zover ik weet) introduceerde Intel de P8274 Multi Protocol Serial Controller. Het had twee onafhankelijke full-duplex zenders en ontvangers,
het kon asynchrone, byte-synchrone en bit-synchrone bewerkingen uitvoeren en was volledig compatibel met de 8048, 8051, 8085, 8088, 8086 CPU’s.
Het ondersteunde 4 onafhankelijke DMA-kanalen.
IIn 1976 introduceerde Intel ook de MCS-48 microcontroller-serie en de eerste leden waren 8048, 8035 en 8748. De 8048 is waarschijnlijk het meest prominente lid
van de familie. In het begin waren deze chips NMOS, tegen het begin van de jaren tachtig kwamen ze beschikbaar in CMOS-technologie. De MCS-48-serie heeft een aangepaste Harvard-architectuur,
met intern of extern programma-ROM en 64-256 bytes intern (on-chip) RAM. De I/O wordt toegewezen aan zijn eigen adresruimte, gescheiden van programma’s en
gegevens. De MCS-48-serie werd uiteindelijk vervangen door de zeer succesvolle MCS-51-serie, hij wordt nog steeds gebruikt omdat hij erg goedkoop is en een zeer eenvoudige effectieve
instructie set heeft. Het wordt veel gebruikt in grote, goedkope elektronische apparaten zoals tv-afstensbedieningen, computertoetsenborden en speelgoed.
In 1977 introduceerde Motorola de 6802 processor gebaseerd op het al beroemde 6800 ontwerp. Het was een 8-bits microprocessor en het had een 16-bits
adresbus en het kon rechtstreeks toegang krijgen tot 64 KB geheugen. De 6800 processor heeft 72 instructies met zeven adresseringsmodi voor een totaal
van 197 opcodes. De MC6802 had ook 128 bytes RAM en een interne klokoscillator op de chip.
In 1977 introduceerde Motorola ook de MC14500B (ICU) ter vervanging van relaissystemen en programmeerbare logische controllers en seriële datamanipulatie.
De processor ondersteunt 16 commeno’s en werkt op een frequentie van 1 MHz. Het heeft geen programmateller (PC), in plaats daarvan stuurt een kloksignaal
een aparte chip aan de dus ook ondersteunde geheugengrootte bepaalt. De ICU architectuur lijkt op die van de DEC PDP-14-computer.
In 1977 introduceerde Motorola de MC6845 Display controller en deze werd in de jaren tachtig veel gebruikt in 8-bits computer systemen. Het is oorspronkelijk
ontworpen voor de Motorola 6800 CPU, maarwerd ook gebruikt voor veel meer processors zoals de Zilog Z80 en MOS 6502. Het was niet een allesomvattende oplossing,
het had enere chips nodig en de implementatie van die hardware was geheel aan de ontwerper. Het werd gebruikt in de BBC Micro, Amstrad CPC en Videx VideoTerm
weergave kaarten voor de Apple II. Het werd ook gebruikt in vroege grafische adapterkaarten voor de IBM PC, zoals de MDA, Hercules Graphics Card en Color Graphics
Adapter (CGA).
In 1977 introduceerde MOS Technology de 6522 Versatile Interface Adapter (VIA), als een I/O-poortcontroller voor de 6502-familie van microprocessors. Het leverde twee
bidirectionele 8-bits parallelle I/O-poorten, twee 16-bits timers en een 8-bits schuifregister voor seriële communicatie. De 6522 werd veel gebruikt in computers in
de jaren 1980, met name Commodore’s machines, de Apple III, Oric-1 en Oric Atmos, BBC Micro, Victor 9000 / Sirius 1, de Apple Macintosh en de Vectrex game console.
In 1977 introduceerde Intel de P8155 als ondersteuningschip voor de 8085 (en 8088) processor. Het bevat 2038 bits (256 x 8 bytes) statische Ram, twee
programmeerbare 8 bit I/O poorten, een 6 bit programmeerbare I/O poort en een 14 bit programmeerbare timer/counter. Het was een poging van Intel om het
aantal chips in 8085- en 8088-ontwerpen te verlagen.
In 1978 introduceerde Motorola de 6809, een 8-bit microprocessor met enkele 16-bit features. Het was source compatibel met Motorola 6800, maar bood
enkele goede verbeteringen. Vergeleken met enere populaire processors uit die tijd was hij erg duur (4 keer de prijs van een Z80). De 6809 werd
gebruikt in de TRS-80 Color Computer, Dragon 32/64, SuperPET, de beroemde Vectrex spelconsole en enkele arcade-machines. Ik heb deze processor
nooit geprogrammeerd, maar het is leuk om er een MC6809P te hebben.
In 1978 introduceerde Motorola ook de 6803, een 8-bit microprocessor met enkele 16-bit features. Het was source-compatibel met Motorola 6800, maar bood wat
goede verbeteringen zoals de 6801 en 6802. De MC6803 had geen ROM en minder verschillende busconfiguraties. Ik heb deze processor nooit geprogrammeerd, maar
het is leuk om een MC6803P te hebben.
In 1978 introduceerde Motorola ook de 6840, de MC6840 programmable counter had drie 16-bit binary counters die gebruikt konden worden voor frequentie
metingen, event counting of interval timing.
In 1978 bracht Intel de 8086 processor op de markt, de 8086 werd ook wel iAPX 86 genoemd en het is een 16-bits microprocessor. De 8086 was de basis
van alle x86-architectuur die Intel’s meest succesvolle lijn van processors werd. Ik gebruikte deze processor veel en de segmentregisters waarmee
de 8086 CPU toegang kreeg tot één megabyte geheugen was een “pain in the ass” voor veel programmeurs. Vroeger verving ik de Intel-processors vaak
door de NEC-versies. 
In 1978 introduceerde General Instrument de AY-3-8910 soundchip. Het is een 3-stemmige programmeerbare geluidsgenerator (PSG). De AY-3-8910 en
zijn varianten waren gebruikt in veel arcadespellen en flipperkasten, maar het was ook de typische geluidschip in de Intellivision- en Vectrex
videogameconsoles, de Amstrad CPC, Oric-1, Color Genie, MSX en later ZX Spectrum thuiscomputers. Het werd ook gebruikt in de Mockboard- en
Cricket-geluidskaarten voor de Apple II en de Spraak-/geluidscartridge voor de TRS-80 kleurencomputer. Na de spin-off van General Instrument
van Microchip Technology in 1987, werd de chip een paar jaar verkocht onder het merk Microchip. Het werd ook onder licentie door Yamaha
vervaardigd als de YM2149F, de Atari ST gebruikt deze versie. Ik heb geluk dat ik een paar AY-3-8910A chips heb in mijn webshop.
In 1978 introduceerde Texas Instruments de SN76477 complexe geluidsgenerator. De chip wordt meestal gebruikt als generator voor geluidseffecten in arcadespellen
en speelgoed. Het gebruik van de SN76477 in een muzikale context wordt beperkt door het feit dat het moeilijk was om de toonhoogte te bepalen.
De SN76477 genereert complexe audio die de uitgangen van een LFO, VCO en ruisgenerator combineert via een envelop ADSR. Het geluid
generatie wordt geregeld door het leveren van stuurspanningen, logische niveaus en verschillende weerstens- en condensatorwaarden.
In 1979 introduceerde Motorola de 68000 processor, een 16/32-bit complexe instructieset (CISC) microprocessor. Het heeft een 32-bits instructieset,
32-bits registers en een 16-bits interne databus, de adresbus is 24 bits en de 68000 gebruikt een 16-bits ALU. De processor werd gebruikt in een paar
high-end computers zoals de Macintosh, Amiga en Atari ST en de Mega Drive-console. Deze stonden allemaal bekend om hun geweldige grafische mogelijkheden.
Tegenwoordig is de 68000-architectuur nog steeds in gebruik. Deze systemen waren destijds te duur voor mij en dus heb ik nog nooit een 68000-processor
geprogrammeerd.
Intel introduceerde op 1 juni 1979 de Intel 8088, de processor heeft een 8-bit externe databus in plaats van de 16-bit bus van de 8086. De 16-bit registers
en het adresbereik van één megabyte zijn ongewijzigd, het was bedoeld als een versie van de 8086 voor een goedkoper systeem. De originele IBM PC gebruikte
de 8088 op een klok frequentie van 4,77 MHz. Sommige ingenieurs van IBM wilden graag een enere (betere) processor, maar Intel bood de beste prijs. Deze processor
was het begin van het geheel x86-processorreeks van Intel. 
In 1979 introduceerde Texas Instruments de TMS9918 Video Display Controller (VDC). Dit is een beroemde videoprocessor die in veel systemen werd gebruikt,
zoals de ColecoVision, CreatiVision, Memotech MTX, MSX, SG-1000/SC-3000, Spectravideo, Sord M5, Sega game gear, Texas Instruments TI-99/4 en de Casio PV-2000.
De TMS9918 genereert zowel op rasters gebaseerde karakterafbeeldingen (gebruikt om tekst of achtergrondafbeeldingen weer te geven) als sprites die worden
gebruikt voor het tonen en verplaatsen van voorgrond objecten. Ik heb voor deze processor geprogrammeerd in mijn eerste MSX-1 computer. De TMS9928 en TMS9929
zijn varianten op de TMS9918.
In 1979 introduceerde Motorola de MC6847P video display controller (VDC). Het werd gebruikt in de TRS-80 Color Computer, Dragon 32/64, Laser 200, TRS-80 MC-10,
NEC PC-6000-serie, Acorn Atom, en het is een relatief eenvoudige display generator in vergelijking met enere display chips van die tijd. Het is in staat om
tekst en afbeeldingen weer te geven in een ruwweg vierkante weergavematrix van 256 pixels breed en 192 pixels hoog. De ROM bevat een lettertype van 5 x 7 pixels,
compatibel met 6-bits ASCII. Effecten zoals inverse video of gekleurde tekst zijn mogelijk. Het kan negen kleuren weergeven. De lage schermresolutie was een
noodzaak om televisietoestellen als beeldschermen te kunnen gebruiken.
In 1979 introduceerde Mullard de SAA5050, een karaktergeneratorchip voor het implementeren van de teletekstkarakterset. De SAA5050 werd gebruikt in met teletekst
uitgeruste televisietoestellen, viewdata terminals en microcomputers zoals de Philips P2000, Acorn System 2 en BBC microcomputer. De chip gegenereerde de geschikte
video uitgang signalen voor een 7-bits tekencode die het teken op de tekstregel op het scherm toonde. De resolutie op volledig scherm gegenereerd door de SAA5050
was 480 × 500 pixels, wat overeenkomt met 40 × 25 tekens.
In 1979 introduceerde Zilog de Z8-microcontroller-architectuur. Een van de kenmerken was tot 4.096 snelle on-chip registers die kunnen worden gebruikt als accumulatoren,
pointers of als gewoon willekeurig toegankelijk geheugen (RAM). Een 16-bits adresruimte voor tussen 1 kB en 64 kB aan PROM-, ROM- of flashgeheugen en er is zelfs een
tweede 16-bits adres ruimte. On-chip renapparatuur omvat analoog naar digitaal omzetter, Serial Peripheral Interface (SPI) bus en I²C-kanalen, IrDA-encoders/decoders
enz. Er zijn versies met 8 tot 80 pinnen en heel veel verschillende uitvoeringen.
Deze chip is een Intel Multifunctionele microprocessor-ondersteuningscontroller met een SIO (Seriële interface) en PIO (Parallelle interface), timers en
een Interrupt-controller, alles in één chip. Ik weet niet in welk jaar het uitkwam en ik heb er nooit een gebruikt, maar ik heb berekend dat de chip rond het
jaar 1979 uitgekomen moet zijn.
Deze chip is een PIO (parallel Input Output) apparaat van NEC met 24 programmeerbare I/O lijnen. Het kan op dezelfde manier worden gebruikt als een Z80 PIO.
Ik weet het niet het jaar waarin het uitkwam en ik heb er nooit een gebruikt, maar ik heb berekend dat de chip rond het jaar 1979 uitgekomen moet zijn.
NEC produceerde alle Intel chips onder licentie vanaf 1976.
De 8259 is een Programmable Interrupt Controller (PIC) ontworpen voor de Intel 8085 en Intel 8086 microprocessors. De 8259 combineert meerdere interrupt-ingangsbronnen
in een enkele interrupt-uitgang naar de host-microprocessor, waardoor de interrupt-niveaus die beschikbaar zijn in een systeem worden uitgebreid.
De 8259A was de interruptcontroller voor de ISA-bus in de oorspronkelijke IBM PC en IBM PC AT en IBM gebruikte ook de NEC chips hiervoor.
NEC produceerde alle Intel chips onder licentie vanaf 1976.
In 1980 bracht Intel de 8031 (familie van de 8051) microcontroller uit en ik heb deze gebruikt in mijn eerste modemontwerp met en externe eprom. De 8031
is net als de 8051 een acht-bits CISC-processor. De 8031 had geen rom en slechts 128 bytes ram aan boord, wat een grote uitdaging was voor de programmeur.
Stenaard had de processor een aantal timers meerdere interrupt lijnen en een interne seriële uart aan boord en veel programmeerbare I/O-pinnen. De processor
was niet duur en werd gebruikt als centrale processor in veel apparaten. Zelfs venaag de dag wordt deze processor nog steeds gebruikt en is hij nog steeds
beschikbaar. Ik heb een originele 8031 processor in mijn webshop, maar ook een aantal varianten zoals de SAB8031 (Siemens) en de P80C321 (AMD).
In 1980 bracht Intel ook de 8051 microcontroller uit en ik heb zelf veel schakelingen en apparaten (modems) met deze processor ontworpen. De 8051 is een acht-bits
CISC-processor die in vele soorten op de markt is gebracht, ook door vele enere fabrikanten waarvan Atmel de bekendste is. Het systeem had normaal gesproken 4 kb
rom en 256 bytes ram aan boord wat een grote uitdaging was voor de programmeur. Maar er zou ook 64 kb ROM en 64 kb RAM extern kunnen worden aangesloten, wat
veel I/O-pinnen opoffert. Stenaard had de processoreen aantal Timers, meerdere interrupt lijnen en een interne seriële uart aan boord en veel programmeerbare
I/O-pinnen. De processor was ook niet duur en werd in veel apparaten als centrale processor gebruikt. Zelfs venaag de dag wordt deze processor nog steeds
gebruikt en is hij nog steeds beschikbaar. Ik heb een aantal varianten van de 8051 processor in mijn webshop.
In 1980 bracht Intel ook de P8344AH uit, een enere variant van de 8051-microcontroller. De 8051 is een acht-bits CISC-processor dat in vele soorten op de markt
is gebracht, ook door vele enere fabrikanten waarvan Atmel de bekendste is.
De Intel P8044 is hetzelfde als de P8344, maar de P8044 heeft on chip 4Kb factory masked rom aan boord.
In 1980 ontwikkelde Texas Instruments de SN489 geluidschip. Het is een complexe geluidsgenerator en heeft 3 programmeerbare toongeneratoren,
een programmeerbare witte ruisgenerator en programmeerbare demping. De SN76489 was oorspronkelijk ontworpen om te worden gebruikt in de TI-99/4 computer,
waar het eerst de TMS9919 en later SN94624 heette, toen het buiten TI werd verkocht, werd het omgedoopt tot de SN76489.
Sega gebruikte deze chip in de gameconsoles Sega Master System, Game Gear en Sega Genesis.
In 1980 introduceerde Intel de P80C152, een Universal Communications Controller gebaseerd op de 8051 8-Bit microcontroller-architectuur. Het had een
8K Factory Mask Programmeerbare ROM en was bedoeld als een multi-protocol seriële communicatiecontroller voor SDLC / HDLC, CSMA / CD en SDLC / HDLC
of door de gebruiker te definiëren protocollen, Full Duplex / Half Duplex extra I/O-poorten en nog veel meer. Ik heb er een omdat het een
op 8051 gebaseerd chip is.
In 1980 introduceerde Intel de 8237, een DMA-controller (Direct Memory Access) die deel uitmaakt van de MCS 85-microprocessorfamilie. Het maakt
gegevensoverdracht mogelijk tussen geheugen en de I/O met verminderde belasting van de hoofdprocessor van het systeem. De 8237 is een vierkanaals
device dat kan worden uitgebreid met een willekeurig aantal DMA-kanaalingangen. Een enkele 8237 werd gebruikt als de DMA-controller in de
oorspronkelijke IBM PC en IBM XT. De IBM PC AT heeft er nog een toegevoegd 8237 in master-slave-configuratie, waardoor het aantal DMA-kanalen werd
vergroot van vier naar zeven.
In 1980 bracht Commodore de VIC-20 computer op de markt en deze had een MOS6561(VIC videochip) aan boord. De geschiedenis van deze chip gaat terug tot 1977
en het waren Mos en Commodore die de definitieve versie maakten. De functies omvatten: 16 kB adresruimte voor scherm, teken- en kleurgeheugen, 16 kleuren
twee selecteerbare tekengroottes, videoresolutie (176 × 184) VIC-20, hoewel tot 256 × 280 mogelijk is op PAL, 4-kanaals geluidssysteem (3 blokgolf
+ “witte” ruis + globale volume-instelling), on-chip DMA, twee 8-bit analoog-naar-digitaal converters, ondersteuning voor lichtpennen. Programmeerbare karakters zijn de enige
manier om afbeeldingen en animaties op de VIC te maken, aangezien de chip geen sprites of een naar alle punten adresseerbare bitmapmodus heeft.
In 1981 introduceerde National Instruments de TMS9914, een interfacebusadapter voor algemeen gebruik. Het is ontworpen om alle functies te implementeren
definiëren in de IEEE 488-1975-stenaard. Het was een van de ondersteunende chips van de TMS9900-processor, ik weet niet zoveel over deze chip,
of waar het werd gebruikt.
Ik weet de exacte introductiedatum niet, maar berekend dat het rond 1981 zou moeten zijn toen NEC begon met het maken van Intel-compatibele chips. Deze chip is
een klokgenerator en driver voor de Intel 8086 en 8088 processor en een vervanging voor de Intel 8284 chip. Omdat ik ook een variant van chips verzamel
heb ik er ook een, het is een kleine 18-pins chip.
In 1982 bracht NEC ook een 8086 processor variant op de markt, deze processors waren compatibel met de originele Intel 8086-processor uit 1978.
De 8086 werd ook wel iAPX 86 en het is een 16-bits microprocessor. De 8086 was de basis van alle x86-architectuur die Intel’s meest succesvolle
lijn van processors werd. Ik gebruikte deze processor veel en de segmentregisters waarmee de 8086 CPU toegang kreeg tot één megabyte geheugen was
een “pain in the ass” voor veel programmeurs. Vroeger verving ik de Intel-processors vaak door de NEC-versies.
In 1982 bracht Motorola de 68008 uit als een 8/32-bit microprocessor, het is een versie van de stenaard Motorola 68000 met een 8-bit externe databus,
evenals een kleinere adresbus. De 68008 was verkrijgbaar met 20 of 22 adreslijnen (respectievelijk 48-pins of 52-pins pakket) die 1 MB of 4 MB adresruimte
toegestaan versus de 16 MB adresseerbaar geheugen op de 68000. De 68008-processor is ontworpen om te werken met goedkopere en eenvoudigere 8-bit geheugenchips,
maar hierdoor is hij ook half zo snel als een stenaard 68000-processor, maar nog steeds veel sneller dan de 8-bits concurrenten.
In 1982 introduceerde Intel de 80186-processor (ook bekend als de iAPX 186), deze was gebaseerd op de Intel 8086 en had een 16-bit externe databus gemultiplext met
een 20-bit adres bus. De 80188 variant, met een 8-bit externe databus, was ook beschikbaar. De 80186 -serie was over het algemeen bedoeld voor embedded systemen. De
originele IBM-PC was niet hardware compatibel met de 80186 en dus verenerde de hardware in een IBM PC/AT. De processor werd ook in veel enere pc’s gebruikt en ik
heb een veel assembler / C-programmering voor deze processor gedaan.
In 1982 introduceerde Intel ook de 80286-processor (ook bekend als de iAPX 286) die was gebaseerd op de 8086 en 80186 CPU’s met een apart, niet gemultiplexte adres
en databussen en ook de eerste met geheugenbeheer en brede beschermingsmogelijkheden. Een goede eigenschap was dat het backwards code compatibel was met de eerdere
Intel 8086- en 8088 processors. De 80286 werd gebruikt in de IBM PC/AT, geïntroduceerd in 1984 en daarna veel gebruikt in de meeste PC/AT-compatibele computers. ik
heb veel assembler / C-programmering gedaan voor deze processor.
In 1982 introduceerde Texas Instruments de TMS9937 enkele·chip video timer/controller, een 40·pins chip die video signalen kon genereren voor
stenaard- en niet stenaard CRT monitoren, zowel interlaced als niet-interlaced. Ik heb niet zoeveel informatie over deze chip behalve de datasheet.
Ik weet niet precies wanneer deze processor uitkwam, maar het was een speciale productie voor de Commodore 64, dus ik heb deze processor gedateerd op de datum van de C64. De
MOS Technology 6510 is een 8-bit microprocessor en het is een licht gewijzigde vorm van de zeer succesvolle 6502. De belangrijkste verenering ten opzichte van de 6502 was
de toevoeging van een 8-bits I/O-poort voor algemeen gebruik en dat de adresbus tristate gemaakt kan worden.
In 1983 introduceerde NEC de uPD71059 Interrupt Control Unit als een low power CMOS programmeerbare interruptcontroller voor microcomputersystemen
en het kan acht interruptverzoeken verwerken waarbij aan elk een prioriteitsniveau wordt toegekend. Het draagt de interrupt over met de hoogste prioriteit
over naar de processor met informatie over het interruptadres. Door 8 slaves in cascade te schakelen, kan het 64 interrupts verwerken.
In 1983 introduceerde Signetics (voor zover ik weet) de SCN68562 Dual universele seriële comm. controller of (DUSCC), een 64 dip IC een single-chip MOS-LSI
communicatieapparaat dat twee onafhankelijke, multi-protocol, full-duplex ontvanger/zenderkanalen in één chip biedt. Het ondersteunt
bitgeoriënteerde en tekengeoriënteerde synchrone datalink protocollen evenals asynchrone protocollen. De SCN68562 is gekoppeld aan de 68000 MPU’s
via asynchrone busbesturingssignalen en is in staat tot programma-polled, interrupt-gedreven, block-move of DMA-gegevensoverdracht.
In 1982 was Intel zeer actief in de Ethernet-stenaardisatie en -implementatie en introduceerden ze een Ethernet-controllerchip voor hun 80186 en 80188
processors. Ik weet de exacte datum van de chip niet, maar als ik de geschiedenis van Ethernet en Intel lees, zou het rond dit jaar moeten zijn. Het is een grote chip
met 48 pinnen en het ondersteunde netwerken tot 10 Mb/s.
In 1983 produceerde Yamaha de YM2149, een kloon van de beroemde AY-3-8910 (zie hierboven) onder licentie van General Instrument. Deze chip werd ook in
veel thuiscomputers gebruikt als vervanging van de AY-3-8910. De Yamaha YM2149 deelt dezelfde pinout als de AY-3-8910 met het kleine verschil dat pin 26
de master klok kan halveren als deze laag getrokken werd. Als de pin niet aangesloten werd, zou het een AY-3-8910 vervangen.
In 1983 introduceerde Motola de MC68230 (Parallel Interface/Timer) chip, een 64 dip chip in lijn met de grote chips die Motorola maakte.
Het was een double buffered I/O chip voor de MC68000 series processors, de I/O poorten konden zowel 8 als 16 bits breed zijn en de timer
kon gebruikt worden voor interrupts, wave generation, time measurements en watchdog timer.
In 1983 werd de EM83050H-microcontroller bedoeld als toetsenbord-encoder, speciaal ontworpen voor IBM PC XT/AT en alle compatibele
machines. De EM83050H regelt alle scancodes, de status van drie LED’s, scantiming en communicatie tussen het toetsenbord en de pc. Het
is eenvoudig te implementeren voor een high-performance, goedkoop toetsenbord met de minimale externe componenten.
In 1983 kwam de Commodore 64 op de markt en deze gebruikte de MOS906114-01 PLA chip. De PLA wordt gebruikt om chipselectiesignalen te maken
om te bepalen welke chip op de databus moet worden aangesloten. Daarom is de PLA verantwoordelijk voor het dicteren van de geheugenmap van de C64 en
maakt het de implementatie van bankswitching mogelijk. Commodore-ingenieur James Redfield zei dat het de “lijmlogica was om alles samen te verbinden”.
De chip was erg gevoelig en het meest defecte onbderdeel van de Commodore 64, tot een betere versie werd uitgebracht.
De Atmel AT89C2051-processor was gebaseerd op de Intel 8051-architectuur, maar in een 20-pins dip behuizing. Ik weet niet wanneer het voor het eerst uitkwam,
maar ik weet dat Atmel was opgericht in 1984. De AT89C2051 biedt de volgende stenaardfuncties: 2K bytes Flash, 128 bytes RAM, 15 I/O-lijnen, twee 16-bit timer/counters,
een vijf vector two-level interrupt-architectuur, een full-duplex seriële poort, een nauwkeurige analoge comparator, on-chip oscillator en klokcircuits. De AT89C2051-processor
wordt gebruikt in verschillende digitale klok ontwerpen. Zelfs venaag de dag wordt deze processor nog steeds gebruikt en is hij nog steeds beschikbaar. 
In 1984 maakte NEC de V20 als pin-compatibel met de Intel 8088, maar veel sneller, ik schakelde van mijn 8088-processor in mijn pc over naar een V20 om
wat betere prestaties te krijgen. De V20 bood ook een modus aan die een Intel 8080 emuleerde. Eind 1984 diende Intel een aanklacht in tegen NEC en beweerde
dat de microcode in de V20 en V30 inbreuk maakte op de patenten voor de 8088 en 8086 processors. (Zie V30).
In 1984 maakt NEC ook de V30 als pin-compatibel met de Intel 8086, maar veel sneller, ik verving mijn 8086-processor in mijn pc ook voor een V30 om wat prestaties te krijgen. De V30 werd
ook gebruikt in de Psion Series 3, de NEC PC-9801VM, de Olivetti PCS86 en in verschillende arcade-machines. Eind 1984 diende Intel een aanklacht in tegen NEC en beweerde dat de microcode
in de V20 en V30 inbreuk maakten op zijn patenten voor de 8088- en 8086-processors. In zijn uitspraak heeft de rechtbank bepaald dat de microcode in het controlearchief een
computerprogramma, en dus auteursrechtelijk beschermd is, maar stelde ook vast dat NEC niet zomaar de microcode van Intel kopieerde, en dat de microcode in de V20 en V30
voldoende verschilde van die van Intel om geen inbreuk te maken op de Intel octrooien. Ik heb nog steeds één processor vanwege de prachtige geschiedenis en deze rechtszaak
over processors eas ook de basis van de wettigheid van reverse engineering.
In 1984 introduceerde Motorola de 68HC11 8-bit microcontroller (µC) familie, nu geproduceerd door NXP Semiconductors. De 68HC11 is gebaseerd op de Motorola 6800 microprocessor
en wordt veel gebruikt in automobieltoepassingen, barcodelezers, hotelkaartsleutelschrijvers, robotica en verschillende embedded systemen. De MC68HC11A8 was de eerste microcontroller
die een CMOS EEPROM bevatte. De HC11-instructieset is backward compatibel met de 6800, maar heeft een extra Y-indexregister en 16-bits instructies en registercombinaties.
In 1984 introduceerde Yamaha de YM2203, ook wel OPN genoemd, een geluidschip gebaseerd op FM Operator-technologie. Heeft een zeskanaals (3 FM en 3 SSG)
geluidskanalen en deze chip werd in de jaren tachtig en begin jaren negentig in allerlei videogame- en computersystemen gebruikt.
Intern was het een variatie op de Yamaha’s YM2149F SSG chip.
In 1984 werd de Oric Atmos-computer uitgebracht en deze gebruikte een semi-custom ASIC (ULA) voor de videoweergave die ook de interface tussen
de processor en het gehuegen verzorgde. De twee video modi zijn een tekstmodus met lage resolutie, met een door de gebruiker gedefinieerde karakterset
met 28 rijen van 40 tekens en een modus met hoge resolutie mode met 200 rijen van 240 pixels boven drie regels tekst.
In Bulgarije werd de Atmos gekloond met de naam Pravetz 8D en ik kreeg mijn chip uit Bulgarije.
De vroegste verwijzing naar deze chip was in 1884, de M5M8050H van Michubitchi is een 8 bit micrsocomputer op een chip in ED-MOS-technologie. Het heeft een 8-bits CPU,
ROM- en RAM-geheugen, veel I/O-poorten, teller/timer en interuppotcontroller op één chip. Dat is ongeveer alles wat ik weet, ik weet niet waar het werd gebruikt.
In de Commodore 16 (1884) zat een TED-chip, een videochip die ook hardware voor het genereren van geluid, DRAM-verversingscircuits, intervaltimers,
en toetsenbordinvoer bevatte. Het is ontworpen voor de Commodore Plus/4 en 16 en de chip is 48-pins DIP. De videomogelijkheden van
de TED waren grotendeels een subset van die in de VIC-II. De TED bevatte een eenvoudige toongenerator die twee audiokanalen produceerde, het eerste kanaal
produceerde een blokgolf en de tweede kon een blokgolf of witte ruis produceren. Ik heb geen datasheet alleen een verwijzing naar een wikipeadia-pagina.
De MC2681 is een dubbele universele asynchrone ontvanger/zender (DUART) en maakt deel uit van de MC6800-familie van randapparatuur en kan aangesloten worden op
de MC68000-processor via een general-purpous-interface. De chip heeft ook een multifunctionele 7-bits invoerpoort en een multifunctionele 8-bits uitvoerpoort
die gebruikt kan worden als algemene invoer-/uitvoerpoorten, maar ook kan worden toegewezen aan specifieke functies zoals klokinvoer of status-/interrupt uitvoer.
De MC68HC05C4 van Motorola is goedkope single-chip microcomputers. Deze 8-bits microcomputer bevat een on-chip oscillator, 176 bytes On-Chip RAM,
4160 bytes on-chip ROM, 24 bidirectionele 1/0-lijnen, 16-bits timer, twee seriële communicatie-interfaces, het is vergelijkbaar met MC6800 en heeft veelzijdige
interrupt afhandeling. Het is een vrij klein chipje en de pinnen zitten heel dicht bij elkaar.
In 1985 introduceerde Hitachi de HD614023S, gebaseerd op de Hitachi HMCS40-familie van 4-bits microcontrollers die eind jaren zeventig werd ontwikkeld en
geïntroduceerd. Twee soorten van elke chip werden gemaakt, een met pMOS voor lage kosten en een enere met CMOS waar een lager vermogen meer gewenst was.
Hitachi introduceert later ook een vervangende serie genaamd de HMCS400. De chips bevatten 4-bit ALU die BCD-rekenkunde uitvoert. 512 tot 2.048 Woorden
van programma-ROM. Extra 128 woorden van patroon-ROM. 32 tot 160 digits aan gegevens RAM. De chips bevatten ook een Event/Timer-Counter en 22-44 I/O-lijnen.
De output was bedoeld voor het aansturen van dot matrix Liquid Crystal-displays. De HMCS40 werd gebruikt in een zeer groot scala aan games, speelgoed,
controllers en kantoorapparatuur.
Ook in 1885 introduceerde Yamaha de YM3812, het was de eerste chip in de OPL-familie en bood een synthesizer met negen kanalen en twee operators. Het werd
gebruikt in een Commodore 64-uitbreiding, de Sound Expener, evenals verschillende arcade-spellen, zoals Terra Cresta en Bubble Bobble. Een zeer nauw verwante
chip is de Y8950 of MSX-AUDIO, die werd gebruikt als een MSX-uitbreidingseenheid. Het is in principe een YM3526 met ADPCM-opname- en afspeelmogelijkheden.
In 1885 introduceerde Motorola de MC68HC681 DUAL ASYNCHRONOUS RECEIVER/TRANSMITTER DUART) als lid van de bekende M68000 familie vam
peripheral ic’s en het kon zo aangesloten worden op een MC68000 processor door middel van een asynchrone bus structuur. De MC68HC681
bestaat uit meerdere secties, Internal Control Logic, Timing Logic, Interrupt Control Logic, Bidirectional 8-bit Data Bus Buffer,
Two Independent Communication Channels (A en B), 6-bit Parallel Input Port, 8-bit Parallel Output Port.
In 1986 introduceerde AMD (Advanced Micro Devices) de AM33C93A en de advanced SCSI-bus interface controller. Het was compatibel met veel
microprocessors via een 8 bit bus. Small Computer System Interface (SCSI) is een reeks stenaarden voor het fysiek verbinden en
gegevensoverdracht tussen computers en renapparatuur zoals diskstations.
Ik kan deze chip terugrekenen tot 1987. De TMP82C79P is een programmeerbare keybaod / display interface, het toetsenbordgedeelte kan tot 64 toetsen in een matrix scannen,
het beeldschermgedeelte heeft 16 x 8 bits beeldschermram, dat kan worden behandeld als dubbele 16 x 4 bits. De scanlijnen worden zowel voor de toetsen als voor de diplays gebruikt.
De TMP47C432AP is een 4-bit microprocessor gemaakt door Toshiba en ik weet alleen dat hij werd gebruikt in Philips kleuren-tv’s. Het heeft een D/A-converter en een PWM-uitgang, het is
heeft 89 basisinstructies, 6 interruptbronnen, een intervaltijden en 2 12-bits tellers, seriële interface en LCD-stuurprogramma.
In 1994 bracht National Semiconductors de COP888xG-familie uit, een 8-bits CMOS ROM-gebaseerde microcontroller met 4k tot 24k geheugen, comparators en USART. Kenmerken
van deze familie bevatten een 8-bits mamory mapped architectuur, 10 MHz CKI met 1 µs instructiecyclus, drie multifunctionele 16-bits timer/tellers, full-duplex USART, MICROWIRE/PLUS™
seriële I/O, twee analoge comparators, twee energiebesparende HALT/IDLE-modi, inactieve timer, MIWU, hoge stroomuitgangen, software selecteerbare I/O-opties, WATCHDOG™-timer en
Klokmonitor, lage EMI 2,5V tot 5,5V-werking. Deze chip is beschikbaar in 28/40/44-pins uitvoeringen.
De Atmel 8-bit AVR RISC-gebaseerde microcontroller, voor het eerst geïntroduceerd in 1997, combineert 32 KB ISP-flashgeheugen met lees-en-schrijfmogelijkheden, 1 KB EEPROM, 2 KB SRAM,
23 I/O-lijnen voor algemeen gebruik, 32 werkregisters voor algemeen gebruik, 3 flexibele timers/tellers met vergelijkingsmodi, interne en externe interrupts, serieel
programmeerbare USART, een byte-georiënteerde 2-draads seriële interface, SPI seriële poort, 6-kanaals 10-bit A/D-converter, programmeerbare watchdog-timer met interne
oscillator. Het apparaat werkt tussen 1,8 en 5,5 volt. Deze processor werd bekend als de Arduino processor en het is een zeer krachtige kleine controller,
ik ben erg echt gek op.
De Atmegs32A-processor is de GROTE 40-pins broer van alle ATMega-processors, hij heeft 32 kb flash-geheugen met lees-en-schrijfmogelijkheden, 1 KB EEPROM, 2 KB
SRAM, 54/69 I/O-lijnen voor algemeen gebruik, 32 werkregisters voor algemeen gebruik, 3 flexibele timer/tellers met vergelijkingsmodi, interne en externe interrupts, serieel
programmeerbare USART, een byte-georiënteerde 2-draads seriële interface, SPI seriële poort, 6-kanaals 10-bit A/D-converter, programmeerbare watchdog-timer met interne oscillator.
De chip werkt tussen 1,8 en 5,5 volt. Deze processor heeft veel I/O lijnen en is erg makkelijk te gebruiken, maar een beetje moeilijk voor ISP programma, ik gebruik een eprom programmer.
In 1998 introduceerde Microchip de PIC 16Fxxx-serie, een flash-programmeerbare en uitwisbare versie van zijn succesvolle serieel programmeerbare PIC16Cxxxx-serie en in 2001
introduceerde Microchip introduceerde nog meer Flash-programmeerbare chips. PIC is een geregistreerd henelsmerk van Microchip Technology en staat voor Peripheral Interface
Controller en tegenwoordig voor programmeerbare intelligente computers. Ik las dat Microchip elk jaar meer dan een miljard PIC-microcontrollers verscheept. De processors
hebben een beperkte RISC-architectuur instructieset en zijn eenvoudig en zeer snel. Ze worden gebruikt in veel embedded systemen en ik gebruik pas sinds kort enkele van
deze chips. Ze zijn goedkoop en erg krachtig. Ik heb (en gebruik) twee typen de 40-pins DIL PIC16F877 en de 28-pins DIL PIC16F876.
De Attiny85-microcontroller. De eerste leden van deze familie werden in 1999 uitgebracht door Atmel, het is een kleine 8-pins chip met een zeer complete 8-bit AVR® RISC-gebaseerde
microcontroller aan boord met 8 KB Flash-geheugen, 512B EEPROM, 512B SRAM, zes algemene I/O-lijnen, 32 algemene werkregisters, één 8-bits timer/teller
met vergelijkingsmodi, een 8-bit high-speed timer/teller, USI, interne en externe onderbrekingen, 4-kanaals 10-bit A/D-converter, programmeerbare watchdog-timer met
interne oscillator. Het is een zeer krachtige kleine controller, ik ben er echt gek op.
In 2002 introduceerde Sino Wealth de H6610C-based single-chip 4-bit micro-controller, de SH69P25K. Het heeft 4096 x 16 bits rom, 160 x 4 bits ram,
22 CMOS bi-directional I/O pins, 4-level subroutine nesting (including interrupts) en één 8-bit auto re-load timer/counter.
Voor zover ik kan nagaan wordt de chip gebruikt in medische apparatuur.
In 2005 introduceerde Freescale de MC68HC908QY4, een lid van de goedkope, krachtige M68HC08-familie van 8-bits microcontrollers (MCU’s).
De M68HC08-familie is een Complex Instruction Set Computer (CISC) met een Von Neumann-architectuur. Alle MCU’s in de familie gebruiken de verbeterde M68HC08
centrale processoreenheid (CPU08) en zijn verkrijgbaar met verschillende modules, geheugenformaten en -types en pakkettypes.
De STC15W201S-processor is gebaseerd op de Intel 8051-architectuur, maar in een 16-pins dip-behuizing. Ik weet niet wanneer het voor het eerst uitkwam. De STC15W201S wordt geproduceerd
in China door STC en is erg goedkoop en snel. Het biedt de volgende stenaardfuncties: 1K bytes Flash, 256 bytes RAM, verschillende I/O-lijnen, twee 16-bits timer/tellers, een vijf vector two-level interrupt-architectuur, een full-duplex seriële poort, een nauwkeurige analoge comparator, on-chip oscillator en klok
circuit. Er zijn verschillende ontwikkelborden gebouwd in China en het wordt gebruikt in verschillende Chinese producten. Zelfs venaag de dag wordt deze processor nog steeds gebruikt
en het is nog steeds beschikbaar.
De TM58P10 is een soort mysterieuze MCU, er is niets te vinden over deze chip, behalve enkele Chinese documenten en ik kwam erachter dat het een 8-bit is
Microcontroller met 1K x 14 bits Rom, 33 x 8 bits RAM en 4 stapelniveaus. Ik blijf informatie zoeken.
De SN8P2604AK is ook een soort mysterieuze MCU, er is niet veel te vinden over deze chip, behalve een Datasheet. Ik kwam erachter dat het een 8-bit is
Microcontroller met 4K x 16 bits Rom, 128 x 8 bits RAM en 8 stapelniveaus. Ik blijf informatie zoeken.
This is as Western Digital chip en the datasheet says it is a 16 bit processor met a 24 bit addressbus en it has a fallback mode that is
fully compatible met the 6502 core. I have one but I do not know anything about this chip.
De TMP87CM38N is een 8-bits MCU van Toshiba, het is een snelle en hoogwaardige 8-bits microcomputer op één chip. Het bevat een CPU,
ROM, RAM, I/O-poorten, zes multifunctionele timer/tellers, een seriële interface, on-screen display, PWM, 8-bit AD-converter
en een preprocessor voor een afstandsbedieningssignaal op een enkele chip. Het is een kleine chip en de pinnen zitten heel dicht
bij elkaar. Behalve de datasheet Ik heb geen verdere informatie over deze chip.
Een potentiometer, ook wel potmeter genoemd, is een instelbare spanningsdeler, waarbij de verhouding tussen de twee weerstandswaarden en de midden aftakking tussen 0 en de maximale waarde ingesteld kan worden. Potentiometers zijn er in vele uitvoeringen, veel mensen kennen de potentiometer als draaiknop voor bijvoorbeeld de volumeregeling. Maar op mengpanelen zien we ook vaak de combinatie van draaipotmeters en langwerpige schuifpotmeters. Maar op printplaten zien we ook vaak de zogenaamde instelpotmeters die met een schroevendraaier ingesteld kunnen worden. Een potmeter bestaat meestal uit een rechte of ronde plaat met een weerstand baan waar een sleepcontact overheen loopt, die op deze wijze de weerstand baan in twee delen opsplitst. Zo ontstaat dus een weerstand aan weerszijden van de aftakking die kan veranderen door het sleepcontact te verplaatsen. Er bestaan ook stereo potmeters waarbij er twee weerstand banen aan één as of schuif gemonteerd zijn.
